రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా డిజిటల్ చెల్లింపుల్లో పెరుగుతున్న మోసాలను అరికట్టడానికి కీలక చర్యలు ప్రతిపాదించింది. ఏప్రిల్ 9, 2026న విడుదల చేసిన చర్చా పత్రంలో, రూ.10,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మొత్తం ఉన్న అకౌంట్-టు-అకౌంట్ ట్రాన్స్ఫర్లకు (UPI, నెట్ బ్యాంకింగ్ వంటివి) 1 గంట ఆలస్యం విధించాలని సూచించింది. ఈ వ్యవధిలో, బ్యాంకులు చెల్లింపుదారులతో అనుమానాస్పద చెల్లింపులను ధృవీకరించుకోవచ్చు, చెల్లింపుదారులు వాటిని రద్దు కూడా చేయవచ్చు.
ఈ ప్రతిపాదన ఎందుకు?
డిజిటల్ మోసాలు (ముఖ్యంగా ఆథరైజ్డ్ పుష్ పేమెంట్ ఫ్రాడ్లు) గత సంవత్సరం రూ.22,930 కోట్లకు చేరాయి.
రూ.10,000 పైగా లావాదేవీలు మోసాల సంఖ్యలో 45% ఉన్నప్పటికీ, మొత్తంలో 98.5% వరకు ఉన్నాయి.
మోసకారులు విక్టిమ్లను త్వరగా నిర్ణయం తీసుకోవాలని ఒత్తిడి చేస్తారు. 1 గంట “కూలింగ్ ఆఫ్” పీరియడ్ ఇచ్చి, వినియోగదారులు లావాదేవీని రద్దు చేసుకోవడానికి లేదా బ్యాంక్ సందేహాస్పదమైతే తనిఖీ చేయడానికి అవకాశం ఇస్తుంది.
ఈ ఆలస్యం సమయంలో మొత్తం ప్రొవిజనల్ డెబిట్ అవుతుంది. వినియోగదారుడు రద్దు చేస్తే డబ్బు తిరిగి వస్తుంది.
ఎవరికి వర్తిస్తుంది? ఎవరికి వర్తించదు?
వర్తించేవి: వ్యక్తులు, సోల్ ప్రొప్రైటర్లు, పార్టనర్షిప్ ఫర్మ్లు చేసే అకౌంట్-టు-అకౌంట్ ట్రాన్స్ఫర్లు (UPI, కార్డులు, నెట్ బ్యాంకింగ్).
వర్తించనివి: మెర్చంట్ పేమెంట్లు (షాపింగ్, బిల్లులు వంటివి. ఇవి ఇప్పటికే డిస్ప్యూట్ రిజల్యూషన్ ఉన్నాయి), రికరింగ్ పేమెంట్లు (e-mandates), చెక్కులు.
తక్కువ మొత్తం లావాదేవీలు (రూ.10,000 కంటే తక్కువ) ఇప్పటిలాగే తక్షణం పూర్తవుతాయి.
ఇతర ప్రతిపాదనలు
RBI నాలుగు ఆప్షన్లను సూచించింది:
10,000 పైగా లావాదేవీలకు 1 గంట ఆలస్యం.
సీనియర్ సిటిజన్లు (70+), డిసేబుల్డ్ వ్యక్తులు వంటి సమూహాలకు రూ.50,000 పైగా లావాదేవీలకు ట్రస్టెడ్ పర్సన్ అదనపు ఆథెంటికేషన్.
సందేహాస్పద అకౌంట్లకు క్రెడిట్ లిమిట్లు.
వినియోగదారులు ఒక్క క్లిక్తో (“కిల్ స్విచ్”) అన్ని డిజిటల్ పేమెంట్లను ఆపేసే సదుపాయం.
Also Read:Nitish Kumar: ముగిసిన నితీష్ శకం.. నేడు ఎంపీగా ప్రమాణ స్వీకారం.. నెక్ట్స్ సీఎం ఇతడేనా?
వినియోగదారులు కొన్ని ముఖ్యమైన లావాదేవీలు లేదా పేయీలను వైట్లిస్ట్ చేసుకుని ఆలస్యాన్ని దాటవేయవచ్చు. ఇది చర్చా పత్రం మాత్రమే. ఆసక్తి ఉన్నవారు మే 8, 2026 వరకు అభిప్రాయాలు పంపవచ్చు. ఆ తర్వాత RBI తుది నిర్ణయం తీసుకుంటుంది. ఈ చర్యలు డిజిటల్ పేమెంట్లను మరింత సురక్షితం చేయడంతో పాటు, రోజువారీ చిన్న లావాదేవీలకు అంతరాయం కలగకుండా చూస్తాయి. మోసాల నుంచి రక్షణ కోసం ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండండి. అనుమానాస్పద కాల్స్/మెసేజ్లకు స్పందించకండి.