వర్షాకాలం ప్రారంభం కాగానే తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ఎండిపోయిన చెరువులు, కుంటలు, గుంతలు ఒక్కసారిగా నీటితో నిండిపోతాయి. ఆ నీరు చేరిన కొద్ది రోజుల్లోనే పసుపు లేదా బంగారు రంగులో కనిపించే భారీ కప్పలు పెద్ద సంఖ్యలో ప్రత్యక్షమవుతాయి. కొన్ని రోజుల క్రితం వరకు ఎక్కడా కనిపించని ఈ కప్పలు ఒక్కసారిగా ఎలా వస్తాయి? ఇన్ని రోజులు అవి ఎక్కడ ఉంటాయి? అనే సందేహం చాలా మందికి ఉంటుంది. ఇప్పుడు దాని గురించి తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేద్దాం..
నేల అడుగునే నెలల తరబడి జీవనం
ఈ పసుపు రంగు కప్పలను సాధారణంగా ఇండియన్ బుల్ఫ్రాగ్ లేదా హాప్లోబాట్రాకస్ టైగెరినస్ అని పిలుస్తారు. ఇవి సాధారణంగా వర్షాకాలంలోనే ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. వేసవిలో చెరువులు ఎండిపోయిన తర్వాత ఈ కప్పలు పూర్తిగా కనుమరుగైపోయినట్లు అనిపించినా, అవి చనిపోవు. నేలలో తేమ ఉన్న ప్రాంతాల్లో చిన్న గుంతలు తవ్వుకుని లోపలికి వెళ్లి నిద్రావస్థలోకి వెళ్తాయి. ఈ స్థితిలో వాటి శరీర జీవక్రియలు చాలా నెమ్మదిగా మారుతాయి. ఆహారం లేకపోయినా, నీరు తక్కువగా ఉన్నా శరీరంలో నిల్వ ఉన్న శక్తితో నెలల తరబడి జీవించగలవు.
మొదటి వర్షంతోనే బయటకు
వర్షాలు ప్రారంభమై నేల తడిగా మారగానే, ఉష్ణోగ్రత తగ్గి తేమ పెరుగుతుంది. ఈ మార్పులను గుర్తించిన కప్పలు నేల అడుగు నుంచి బయటకు వస్తాయి. చెరువులు, కుంటలు నీటితో నిండగానే అక్కడికి చేరుకుని సంభోగం, గుడ్లు పెట్టడం ప్రారంభిస్తాయి. అందుకే వర్షాకాలంలో ఒక్కసారిగా వందల సంఖ్యలో కప్పలు కనిపిస్తాయి.
పసుపు రంగు ఎందుకు వస్తుంది?
సాధారణ రోజుల్లో ఈ కప్పలు ఆకుపచ్చ లేదా గోధుమ రంగులో కనిపిస్తాయి. అయితే సంతానోత్పత్తి కాలంలో మగ కప్పల శరీరం ప్రకాశవంతమైన పసుపు లేదా బంగారు రంగులోకి మారుతుంది. ఆడ కప్పలను ఆకర్షించేందుకు ప్రకృతి కల్పించిన ప్రత్యేక లక్షణమిదని జీవశాస్త్ర నిపుణులు చెబుతున్నారు. సంతానోత్పత్తి కాలం ముగిసిన తర్వాత మళ్లీ వాటి శరీర రంగు సాధారణ స్థితికి వస్తుంది.
రైతులకు మేలు..
ఈ కప్పలు వ్యవసాయానికి ఎంతో మేలు చేస్తాయి. పొలాల్లోని పురుగులు, దోమలు, మిడతలు, ఇతర హానికర కీటకాలను ఆహారంగా తీసుకోవడం వల్ల సహజసిద్ధమైన కీటక నియంత్రణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అందుకే పర్యావరణవేత్తలు కప్పలను రైతుల సహజ మిత్రులుగా అభివర్ణిస్తుంటారు. కప్పలు ఎక్కువగా కనిపించడం ఆ ప్రాంతంలో నీటి నాణ్యత, జీవవైవిధ్యం బాగున్నాయనే సంకేతంగా కూడా భావిస్తారు. అయితే ప్లాస్టిక్ కాలుష్యం, రసాయన ఎరువులు, పురుగుమందుల అధిక వినియోగం, చెరువుల ఆక్రమణల కారణంగా కప్పల సంఖ్య అనేక ప్రాంతాల్లో తగ్గుతున్నట్లు పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.
అందుకే వర్షాకాలంలో చెరువుల వద్ద కనిపించే ఈ పసుపు రంగు భారీ కప్పలు కేవలం ప్రకృతి అందం మాత్రమే కాదు.. పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడే ముఖ్యమైన జీవులు కూడా. ఇవి ప్రతి ఏడాది ఎక్కడి నుంచో వచ్చినట్లు అనిపించినా, నిజానికి ప్రకృతి సమయాన్ని ఎదురు చూస్తూ నేల అడుగునే జీవిస్తూ, తొలి వర్షంతో మళ్లీ మన ముందుకు వస్తాయి.