వర్షాకాలం ప్రారంభమైతే దోమల బెడద కూడా పెరుగుతుంది. తేమతో కూడిన వాతావరణం కారణంగా దోమలు వేగంగా వృద్ధి చెందుతాయి. వీటి కాటు వల్ల డెంగ్యూ, మలేరియా, చికున్గున్యా వంటి ప్రమాదకర వ్యాధులు వ్యాపించే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ప్రజలు దోమల నుంచి రక్షణ కోసం కాయిల్స్, లిక్విడ్ రిపెలెంట్లు, దోమతెరలు, స్ప్రేలు వంటి అనేక మార్గాలను ఉపయోగిస్తుంటారు. అయితే ఒకే ఇంట్లో అందరూ ఉన్నప్పటికీ, దోమలు కొంతమందినే ఎక్కువగా కుడుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. ‘నా రక్తం తీయగా ఉంటుంది కాబట్టే దోమలు నన్నే ఎక్కువగా కుడుతున్నాయి’ అని చాలామంది సరదాగా చెబుతుంటారు. కానీ, దీనికి కారణం రక్తం తియ్యదనం కాదు. శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ప్రకారం, దోమలు తమ ఆహారాన్ని ఎన్నుకునే సమయంలో కొన్ని ప్రత్యేక సంకేతాలను గుర్తిస్తాయి. అవేంటో తెలుసుకుందాం.
శరీర వాసన దోమలను ఆకర్షిస్తుంది
మన శరీరం నుంచి వెలువడే చెమటలో లాక్టిక్ ఆమ్లం, అమ్మోనియా వంటి రసాయనాలు ఉంటాయి. ఇవి దోమలకు ఆకర్షణీయమైన సంకేతాలుగా పనిచేస్తాయి. అలాగే చర్మంపై నివసించే బాక్టీరియా చెమటను విచ్ఛిన్నం చేసి ప్రత్యేకమైన వాసనలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. కొంతమందిలో కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాలు ఎక్కువగా విడుదల కావడం వల్ల దోమలు వారిని ఎక్కువగా గుర్తిస్తాయి.
రక్త వర్గం కూడా ప్రభావం చూపుతుంది
జపాన్లో నిర్వహించిన కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం, ‘O’ రక్త వర్గం ఉన్న వ్యక్తులను దోమలు ఇతర రక్త వర్గాలతో పోలిస్తే ఎక్కువగా కుట్టే అవకాశం ఉందని గుర్తించారు. చర్మం నుంచి విడుదలయ్యే రసాయన సంకేతాల ఆధారంగా దోమలు రక్త వర్గాన్ని పరోక్షంగా గుర్తిస్తాయని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.
ముదురు రంగు దుస్తులు ధరిస్తున్నారా?
నలుపు, ముదురు నీలం లేదా ఇతర గాఢ రంగుల దుస్తులు దోమలను ఎక్కువగా ఆకర్షిస్తాయి. అందువల్ల దోమలు ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో లేత రంగు దుస్తులు ధరించడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
కార్బన్ డయాక్సైడ్ను దూరం నుంచే గుర్తిస్తాయి
మనం శ్వాస ద్వారా విడుదల చేసే కార్బన్ డయాక్సైడ్ను దోమలు చాలా దూరం నుంచే పసిగట్టగలవు. గర్భిణీ స్త్రీలు, వ్యాయామం చేసిన వ్యక్తులు సాధారణం కంటే ఎక్కువ కార్బన్ డయాక్సైడ్ను విడుదల చేస్తారు. అందువల్ల దోమలు వారి వైపు ఎక్కువగా ఆకర్షితమవుతాయి.
శరీర ఉష్ణోగ్రత, చెమట కూడా కారణమే
వ్యాయామం చేసిన తర్వాత లేదా వేడి వాతావరణంలో శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరిగినప్పుడు, అలాగే ఎక్కువగా చెమట పట్టినప్పుడు దోమలు మరింత సులభంగా మనలను గుర్తిస్తాయి. అందువల్ల అలాంటి పరిస్థితుల్లో దోమల కాటు ప్రమాదం పెరుగుతుంది. కొన్ని పరిశోధనల్లో, ముఖ్యంగా బీరు సేవించిన వ్యక్తులను దోమలు ఎక్కువగా కుట్టే అవకాశం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అయితే దీనిపై ఇంకా మరిన్ని పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.
దోమల కాటు నుంచి ఎలా రక్షించుకోవాలి?
- ఇంటి పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూడాలి.
- దోమతెరలు, దోమల నివారణ మందులు ఉపయోగించాలి.
- సాయంత్రం సమయంలో పూర్తి చేతుల దుస్తులు ధరించడం మంచిది.
- ముదురు రంగుల దుస్తుల కంటే లేత రంగులను ఎంచుకోవాలి.
- కిటికీలు, తలుపులకు మెష్ అమర్చుకోవాలి.
- శరీరానికి దోమల నివారణ క్రీమ్ లేదా స్ప్రే ఉపయోగించాలి.