హిందూ ధర్మంలో ప్రతి ఏకాదశికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. ఇక రేపు(గురువారం), జూన్ 25న జ్యేష్ఠ మాస శుక్ల పక్ష నిర్జల ఏకాదశి ఆచరించబడుతుంది. హిందూ ధర్మంలో అత్యంత పవిత్రమైన ఏకాదశులలో ఇది ఒకటి. ఈ వ్రతాన్ని అత్యంత కఠినమైనదిగా భావిస్తారు. ఎందుకంటే భక్తులు ఈ రోజున ఆహారంతో పాటు నీటిని కూడా త్యజించి ఉపవాసం ఉండాలి. శ్రీమహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించి, వ్రత కథను పఠించడం ద్వారా విశేష పుణ్యఫలాలు లభిస్తాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. ధార్మిక విశ్వాసాల ప్రకారం, నిర్జల ఏకాదశి వ్రతాన్ని భక్తితో ఆచరిస్తే సంవత్సరంలోని 24 ఏకాదశుల పుణ్యఫలం లభిస్తుంది. అధిక మాసం ఉన్న సంవత్సరాల్లో ఈ ఫలం 26 ఏకాదశుల పుణ్యానికి సమానంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ వ్రతం భీమసేనుడితో ముడిపడి ఉండటంతో దీనిని ‘భీమసేని ఏకాదశి’ అని కూడా పిలుస్తారు.
నిర్జల ఏకాదశి వ్రత కథ
పురాణాల ప్రకారం, ఒకసారి పాండవుల్లో రెండవవాడైన భీమసేనుడు మహర్షి వేదవ్యాసుడిని కలిసి తన సందేహాన్ని వ్యక్తం చేశాడు. తన తల్లి కుంతీదేవి, సోదరులు యుధిష్ఠిరుడు, అర్జునుడు, నకులుడు, సహదేవుడు అందరూ ఏకాదశి వ్రతాలు ఆచరిస్తున్నారని, కానీ తాను మాత్రం తీవ్రమైన ఆకలి కారణంగా ఉపవాసం ఉండలేకపోతున్నానని చెప్పాడు.
“నేను ఉపవాసం చేయలేకపోతే పుణ్యఫలాలను ఎలా పొందగలను?” అని భీముడు వ్యాస మహర్షిని ప్రశ్నించాడు.
అప్పుడు వ్యాసుడు ప్రతి నెలలో వచ్చే రెండు ఏకాదశులను ఆచరించాలని సూచించాడు. దానికి భీముడు, “నా కడుపులో వృకాగ్ని చాలా ప్రబలంగా ఉంటుంది. ఆహారం లేకుండా నేను ఉండలేను. రోజుకు అనేకసార్లు భోజనం చేయాల్సి వస్తుంది” అని వినయంగా సమాధానమిచ్చాడు. అంతేకాకుండా, “సంవత్సరానికి ఒక్కసారి మాత్రమే ఆచరించి అన్ని ఏకాదశుల ఫలితాన్ని ఇచ్చే వ్రతం ఏదైనా ఉంటే చెప్పండి” అని కోరాడు.
వ్యాస మహర్షి ఉపదేశం
భీముని మాటలు విన్న వ్యాస మహర్షి ఇలా చెప్పారు: “జ్యేష్ఠ మాసంలోని శుక్ల పక్ష ఏకాదశినాడు ఆచరించే నిర్జల ఏకాదశి వ్రతం అన్ని ఏకాదశులలో శ్రేష్ఠమైనది. ఈ రోజున ఆహారం మాత్రమే కాదు, నీటిని కూడా త్రాగకుండా ఉపవాసం ఉండాలి. ఈ వ్రతాన్ని నియమ నిష్ఠలతో ఆచరిస్తే సంవత్సరంలోని అన్ని ఏకాదశుల పుణ్యఫలం లభిస్తుంది” అని.
వ్యాసుని ఆదేశం మేరకు భీముడు జ్యేష్ఠ శుక్ల ఏకాదశి నాడు నిర్జల ఉపవాసం చేసి, శ్రీమహావిష్ణువును భక్తితో పూజించాడు. అనంతరం ద్వాదశి రోజున నియమానుసారం ఉపవాసాన్ని విరమించాడు.
వ్రత ఫలితం
భీముడు ఈ వ్రతాన్ని సంపూర్ణ భక్తితో ఆచరించినందుకు శ్రీమహావిష్ణువు అనుగ్రహం పొందాడు. అతని పాపాలు నశించి, అన్ని ఏకాదశి వ్రతాల పుణ్యఫలాలు లభించాయని పురాణాలు పేర్కొంటాయి. అప్పటి నుంచి ఈ ఏకాదశి భీమసేని ఏకాదశిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
అందువల్ల నిర్జల ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం, విష్ణు పూజ, వ్రత కథ పఠనం, దానం చేయడం ద్వారా అపారమైన పుణ్యఫలాలు లభిస్తాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
నిర్జల ఏకాదశి రోజున ఏమి చేయాలి?
నిర్జల ఏకాదశి నాడు, నిర్దేశించిన ఆచారాల ప్రకారం విష్ణుమూర్తిని, లక్ష్మీదేవిని పూజించండి. ఈ రోజున, ఉపవాసం ఉన్నవారు సూర్యోదయం నుంచి మరుసటి రోజు ద్వాదశి తిథి వరకు నీరు త్రాగకుండా ఉపవాసం పాటించాలి. “ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ” అనే మంత్రాన్ని జపించండి. విష్ణు సహస్రనామాన్ని పఠించండి. ఇలా చేయడం వల్ల విష్ణుమూర్తి నుంచి ప్రత్యేక ఆశీస్సులు లభిస్తాయి. ఒక నీటి కుండ, ఒక గొడుగు, ఒక విసనకర్ర, బట్టలు, పండ్లు, షర్బత్ దానం చేయండి. ఇలా చేయడం అత్యంత పుణ్యకార్యంగా పరిగణించబడుతుంది. రాత్రిపూట, భజనలు, కీర్తనలలో పాల్గొనండి, కథలు వినండి, విష్ణుమూర్తిని స్మరించండి.
నిర్జల ఏకాదశి రోజున ఏమి చేయకూడదు?
నిర్జల ఏకాదశి నాడు మాంసాహారం, మద్యం, వెల్లుల్లి, ఉల్లిపాయలు లేదా ఇతర తామసిక ఆహార పదార్థాలను తినడం మానుకోండి. ఉపవాసం పాటించని వారు కూడా సాత్విక ఆహారాన్ని మాత్రమే తినాలి. ఈ రోజున కోపం, అబద్ధాలు చెప్పడం, చాడీలు చెప్పడం లేదా వాదించడం వంటివి మానుకోండి. ఇవి ఉపవాసం యొక్క పుణ్యాన్ని తగ్గిస్తాయి. పేదలను, నిస్సహాయులను, వృద్ధులను లేదా అవసరంలో ఉన్నవారిని అవమానించవద్దు లేదా నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. ఈ రోజున పొరపాటున కూడా తులసి ఆకులను కోయవద్దు. నిద్రపోవడం లేదా పనికిరాని కార్యకలాపాలపై ఎక్కువ సమయం గడపడం మానుకోండి.
(Disclaimer: ఇక్కడ అందించిన సమాచారం మతం, సాధారణ నమ్మకాల ఆధారంగా మాత్రమే అందించబడింది. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)