మనిషి ఆహారం, నీరు లేకుండా కొన్ని రోజుల పాటు జీవించగలడు కానీ, నిద్ర లేకుండా జీవించడం దాదాపు అసాధ్యమని వైద్య పరిశోధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. నిద్ర అనేది కేవలం విశ్రాంతి మాత్రమే కాదు.. మెదడు రోజంతా సేకరించిన సమాచారాన్ని భద్రపరచడానికి, శరీర కణాల పునరుద్ధరణకు అత్యంత కీలకం. మరి అసలు మనిషి నిద్ర లేకుండా ఎన్ని రోజులు ఉండగలడు? ఎక్కువ కాలం మేల్కొని ఉంటే శరీరంలో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయి? అనే విషయాలు తెలుసుకోవాలని చాలా మందికి ఉంటుంది.
రాండీ గార్డనర్ ప్రయోగం – 11 రోజుల రికార్డు
నిద్రలేమి ప్రభావాలపై జరిగిన అత్యంత పాపులర్ అధ్యయనం 1964లో అమెరికాకు చెందిన 17 ఏళ్ల రాండీ గార్డనర్ చేసిన ప్రయోగం. ఒక పాఠశాల సైన్స్ ప్రాజెక్ట్ కోసం అతను నిరంతరాయంగా 11 రోజుల పాటు మేల్కొని ఉన్నాడు. ఈ ప్రయోగం సమయంలో అతని ఆలోచనా శక్తి, ఏకాగ్రత దెబ్బతిన్నాయి. మాట్లాడేటప్పుడు పదాలు మర్చిపోవడం, జ్ఞాపకశక్తి మందగించడం వంటి తీవ్ర లక్షణాలు కనిపించాయి. అయితే అనంతరం తగినంత విశ్రాంతి తీసుకోవడంతో అతని శరీరం సాధారణ స్థితికి చేరింది.
రోజుల వ్యవధిలో శరీరంపై కనిపించే దుష్ప్రభావాలు
- 24 గంటలు – విపరీతమైన చిరాకు, అలసట, త్వరగా కోపం రావడం.
- 48 గంటలు – జ్ఞాపకశక్తి బలహీనపడటం, చిన్న చిన్న విషయాలను మర్చిపోవడం.
- 72 గంటలు – చేతులు వణకడం, భయాందోళన, చూపు మందగించడం.
- 5 నుండి 7 రోజులు – తీవ్రమైన భ్రాంతులు . వాస్తవానికి, కలలకు మధ్య తేడా గుర్తించలేకపోవడం.
సాధారణ మానవ శరీర తత్వానికి 7 నుండి 11 రోజులే గరిష్ట పరిమితి అని, ఆ తర్వాత అంతర్గత అవయవాలు విఫలమయ్యే ప్రమాదం ఉందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
నిద్రలేమితో మరణం సంభవించవచ్చా?
వైద్యరంగంలో ఫేటల్ ఫ్యామిలియల్ ఇన్సోమ్నియా అనే అత్యంత అరుదైన జన్యుపరమైన సమస్య ఉంది. ఈ వ్యాధి బారిన పడిన వ్యక్తులకు నిద్ర పూర్తిగా దూరమవుతుంది. నిరంతరం నిద్రలేకపోవడం వల్ల మెదడు, ప్రధాన అవయవాలు దెబ్బతిని చివరకు రోగి ప్రాణాలు కోల్పోతాడు. నేటి ఆధునిక జీవనశైలిలో దీర్ఘకాలికంగా తక్కువ నిద్రపోవడం కూడా గుండె జబ్బులు, ఒత్తిడి, బలహీనమైన రోగనిరోధక శక్తికి దారితీస్తోంది. శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ప్రతి ఒక్కరూ రోజూ తమ శరీరానికి అవసరమైనంత నాణ్యమైన నిద్రను అందించడం తప్పనిసరి.