సింహం అంటే అడవికి రారాజు. దాని శరీర నిర్మాణం, వేట సామర్థ్యం, బలం చూస్తే మనుషులకు వచ్చే అనేక అనారోగ్యాలు వాటికి రావని అనిపిస్తుంది. కానీ అది నిజం కాదు. సింహాలు కూడా అనేక వ్యాధులకు గురవుతాయి. ముఖ్యంగా జూ పార్క్, వన్యప్రాణి సంరక్షణ కేంద్రాల్లో పెంచే సింహాల్లో ఊబకాయం, జీవక్రియ సంబంధిత సమస్యలు, గుండె-కిడ్నీ వ్యాధులు కనిపించవచ్చు. అయితే అడవిలో స్వేచ్ఛగా జీవించే సింహాల్లో మాత్రం డయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదం చాలా తక్కువ.
బీపీ కూడా వస్తుందా?
చాలా బలంగా ఉండే సింహాలకు కూడా అధిక రక్తపోటు రావచ్చు. హైపర్టెన్షన్పై పరిశోధనల్లో ఒక వృద్ధ ఆఫ్రికన్ సింహంలో రెండేళ్లపాటు సిస్టోలిక్ బీపీ సగటున 194 mmHg, డయాస్టోలిక్ బీపీ 131 mmHgగా నమోదైంది. అయితే సింహాలకు సాధారణ బీపీకి సంబంధించి సరైన పెద్ద స్థాయి రిఫరెన్స్ డేటా ఇంకా పరిమితంగా ఉంది.
బీపీ పెరగడానికి కారణాలేంటి?
సింహాల్లో అధిక రక్తపోటుకు వయసు పెరగడం, కిడ్నీ సమస్యలు, ఇతర అంతర్గత వ్యాధులు కారణం కావచ్చు. పెద్ద పిల్లి జాతుల్లో కిడ్నీ వ్యాధితో పాటు సెకండరీ హైపర్టెన్షన్ నమోదైన కేసులు ఉన్నాయి. దేశీయ పిల్లుల్లో కూడా కిడ్నీ వ్యాధి, హార్మోన్ల సమస్యలు హైపర్టెన్షన్కు ముఖ్య కారణాలుగా గుర్తించారు.
సింహాలకు షుగర్ వస్తుందా?
ఇక్కడ కొంత తేడా ఉంది. సింహాలకు డయాబెటిస్ రావడం సాధ్యమే అయినప్పటికీ, ఇది సాధారణంగా కనిపించే వ్యాధి కాదు. ముఖ్యంగా బందీగా వాటిలో ఊబకాయం, తక్కువ శారీరక చలనం, అధిక ఆహారం వంటి అంశాలు ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్, జీవక్రియ సమస్యల ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
బందీగా ఉండటం వల్లే..
అడవిలో సింహం రోజులో ఎక్కువ సమయం కదులుతూ, వేటాడుతూ, తన పరిధిలో తిరుగుతూ ఉంటుంది. కానీ బందీలో ఆ స్థాయి శారీరక శ్రమ ఉండకపోవచ్చు. దానికి తోడు అవసరానికి మించి ఆహారం అందితే బరువు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. బందీ పిల్లి జాతుల్లో ఊబకాయం ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సమస్యగా గుర్తించబడింది. అదే మెటబాలిక్ సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.
ఆహారం, వయసు, ఆరోగ్యం కీలకం
అడవిలో లభించే ఆహారం, వేట, శారీరక శ్రమతో పోలిస్తే బందీ సింహాల జీవనశైలి భిన్నంగా ఉంటుంది. వయసు పెరిగే కొద్దీ కిడ్నీ, గుండె వంటి సమస్యల ప్రమాదం కూడా పెరుగుతుంది. బందీ సింహాలపై జరిగిన ఒక అధ్యయనంలో వయసు పెరిగిన జంతువుల్లో అనేక రకాల వ్యాధులు ఎక్కువగా కనిపించినట్లు గుర్తించారు.
రక్తపరీక్షలతోనే గుర్తింపు
సింహాలకు బీపీ లేదా షుగర్ సమస్య ఉందా లేదా తెలుసుకోవడానికి వెటర్నరీ వైద్యులు రక్తపోటు కొలవడం, రక్తంలో గ్లూకోజ్, ఇతర బయోకెమికల్ పరీక్షలు, కిడ్నీ పనితీరు వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తారు. అయితే భయపడటం, పట్టుకోవడం లేదా మత్తు మందులు ఇవ్వడం వంటి పరిస్థితులు కూడా కొన్ని రక్త విలువలను తాత్కాలికంగా మార్చవచ్చు. అందుకే నిపుణులు పలు పరీక్షలను కలిపి పరిశీలిస్తారు.