గుండెకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే రక్తనాళాల్లో పూడిక ఏర్పడినప్పుడు యాంజియోప్లాస్టీ చేసి స్టెంట్ వేస్తారు. స్టెంట్ వేసిన తర్వాత చాలా మంది సాధారణ జీవితాన్ని కొనసాగించవచ్చు. అయితే వెంటనే ఎక్కువ శారీరక శ్రమ చేయకుండా శరీరానికి తగినంత విశ్రాంతి ఇవ్వడం, వైద్యులు సూచించిన మందులను క్రమం తప్పకుండా వాడటం చాలా ముఖ్యం.
స్టెంట్ తర్వాత నడవొచ్చా?
స్టెంట్ వేసిన తర్వాత పరిస్థితి స్థిరంగా ఉంటే తేలికపాటి నడకను సాధారణంగా ప్రారంభించవచ్చు. మొదట కొద్దిసేపు నెమ్మదిగా నడిచి, ఎలాంటి ఇబ్బంది లేకపోతే క్రమంగా సమయాన్ని పెంచుకోవచ్చు. అయితే హార్ట్అటాక్ తర్వాత స్టెంట్ వేసినవారికి వ్యాయామం ప్రారంభించే సమయం వేరుగా ఉండొచ్చు. వైద్యుల సూచనతో కార్డియాక్ రిహాబిలిటేషన్లో చేరితే వ్యాయామాన్ని సురక్షితంగా క్రమంగా పెంచుకోవచ్చు.
ఏ పనులు చేయొచ్చు?
స్టెంట్ వేసిన తర్వాత ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి.. నెమ్మదిగా నడవడం, తేలికపాటి ఇంటి పనులు చేయడం, సాధారణ వ్యక్తిగత పనులు చేసుకోవడం, వైద్యుల సూచనతో క్రమంగా వ్యాయామం చేయడం, కార్డియాక్ రిహాబిలిటేషన్లో పాల్గొనడం చేయవచ్చు. అయితే శరీరం అలసిపోయినప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకోవాలి. ఒకేసారి ఎక్కువ పని చేయకుండా క్రమంగా శారీరక శ్రమను పెంచుకోవడం మంచిది.
ఏ పనులకు దూరంగా ఉండాలి?
ముఖ్యంగా స్టెంట్ వేసిన మొదటి కొన్ని రోజులు భారీ శారీరక శ్రమకు దూరంగా ఉండాలి. బరువులు ఎత్తడం, వేగంగా పరుగెత్తడం, ఎక్కువగా మెట్లు ఎక్కడం, కఠినమైన వ్యాయామాలు, అధిక శ్రమతో కూడిన పనులు వెంటనే ప్రారంభించకూడదు. యాంజియోప్లాస్టీ సమయంలో మణికట్టు లేదా తొడ వద్ద కాథెటర్ పెట్టినట్లయితే ఆ ప్రాంతంపై ఎక్కువ ఒత్తిడి పడకుండా జాగ్రత్త వహించాలి. ఎప్పుడు బరువైన పనులు ప్రారంభించాలనే విషయాన్ని వైద్యుడిని అడిగి తెలుసుకోవడం మంచిది. మందులు మాత్రం అస్సలు మానకూడదు స్టెంట్ వేసిన తర్వాత రక్తం గడ్డకట్టకుండా ఉండేందుకు వైద్యులు కొన్ని మందులను సూచిస్తారు. ఆస్పిరిన్ (Aspirin), క్లోపిడోగ్రెల్ (Clopidogrel), టికాగ్రెలర్ (Ticagrelor) వంటి మందులు అందులో ఉండవచ్చు. ఈ మందులను వైద్యుల సలహా లేకుండా ఒక్కసారిగా ఆపకూడదు. ముఖ్యంగా స్టెంట్ వేసిన కొద్దికాలంలో ఈ మందులను ఆపడం వల్ల స్టెంట్లో రక్తం గడ్డకట్టే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే మందుల మోతాదును తగ్గించడం, పెంచడం లేదా పూర్తిగా ఆపడం వంటివి స్వయంగా చేయకూడదు.
శృంగారంలో ఎప్పుడు పాల్గొనవచ్చు?
స్టెంట్ వేసిన తర్వాత శృంగార జీవితాన్ని పూర్తిగా ఆపాల్సిన అవసరం సాధారణంగా ఉండదు. అయితే ఎప్పుడు తిరిగి శృంగారంలో పాల్గొనాలనేది ప్రతి వ్యక్తి గుండె పరిస్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. హార్ట్అటాక్ రాకుండా, సమస్యలు లేకుండా యాంజియోప్లాస్టీ చేసి స్టెంట్ వేసిన వ్యక్తి పరిస్థితి స్థిరంగా ఉంటే.. సాధారణంగా కొన్ని రోజుల నుంచి సుమారు ఒక వారం తర్వాత శృంగారంలో పాల్గొనే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే వ్యక్తి ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వైద్యుడు ఎక్కువ సమయం వేచి ఉండాలని సూచించవచ్చు.
హార్ట్అటాక్ వచ్చిన తర్వాత స్టెంట్ వేసినవారు మాత్రం తొందరపడకూడదు. గుండె పరిస్థితి స్థిరపడిన తర్వాత, వైద్యుడు అనుమతించినప్పుడు మాత్రమే శృంగారాన్ని ప్రారంభించడం మంచిది. కొందరికి కొన్ని వారాల సమయం పట్టవచ్చు. శృంగారం చేయడానికి ముందు ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. శృంగారం కూడా ఒక రకమైన శారీరక శ్రమే. కాబట్టి సాధారణంగా కొద్దిదూరం వేగంగా నడవడం లేదా కొన్ని మెట్లు ఎక్కడం వంటి మితమైన శారీరక శ్రమను ఛాతినొప్పి, తీవ్రమైన ఊపిరి తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది లేకుండా చేయగలిగితే శృంగారాన్ని తట్టుకునే సామర్థ్యం ఉండే అవకాశం ఉంది. అయితే దీనిని ఖచ్చితమైన వైద్య పరీక్షగా భావించకూడదు. అనుమానం ఉంటే కార్డియాలజిస్ట్ను సంప్రదించడం మంచిది.
మొదటిసారి శృంగారంలో పాల్గొనేటప్పుడు.. చాలా అలసటగా ఉన్నప్పుడు ప్రయత్నించకూడదు. అధికంగా తిన్న వెంటనే శృంగారంలో పాల్గొనకపోవడం మంచిది.
ఛాతినొప్పి లేదా ఊపిరి తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉంటే ప్రయత్నించకూడదు. శృంగారం సమయంలో ఛాతినొప్పి, తీవ్రమైన శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, తలతిరగడం లేదా అసౌకర్యం వస్తే వెంటనే ఆపాలి. గుండె పరిస్థితిపై అనుమానం ఉంటే ముందుగానే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
డ్రైవింగ్ ఎప్పుడు చేయొచ్చు?
సమస్యలు లేకుండా యాంజియోప్లాస్టీ చేసినవారికి కొంతకాలం విశ్రాంతి తర్వాత డ్రైవింగ్కు తిరిగి వెళ్లవచ్చు. అయితే డ్రైవింగ్కు ఎన్ని రోజులు విరామం ఇవ్వాలనేది వ్యక్తి పరిస్థితి, హార్ట్అటాక్ వచ్చిందా లేదా, వృత్తిపరమైన డ్రైవింగ్ చేస్తున్నారా వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుకే డిశ్చార్జ్ సమయంలో వైద్యుడు ఇచ్చే సూచనలను పాటించడం మంచిది.
ఉద్యోగానికి ఎప్పుడు వెళ్లొచ్చు?
ఆఫీస్లో కూర్చొని చేసే తేలికపాటి పనులకు త్వరగా తిరిగి వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. కానీ నిర్మాణ రంగం, వ్యవసాయం, కూలీ పని, బరువులు ఎత్తే ఉద్యోగాలు వంటి శారీరక శ్రమ ఎక్కువగా ఉండే పనులు చేసేవారు మాత్రం వైద్యుడి సలహా తీసుకోవాలి. హార్ట్అటాక్ తర్వాత స్టెంట్ వేసినవారికి విశ్రాంతి, పునరావాస సమయం మరింత ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
ఆహారంలోనూ మార్పులు అవసరం
స్టెంట్ వేసిన తర్వాత కేవలం మందులు తీసుకుంటే సరిపోదు. గుండెకు సంబంధించిన ప్రమాద కారకాలను కూడా నియంత్రించాలి. ఉప్పు తక్కువగా తీసుకోవాలి.
నూనె, సంతృప్త కొవ్వులు ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాన్ని తగ్గించాలి. కూరగాయలు, పండ్లు, సంపూర్ణ ధాన్యాలు వంటి ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని పెంచాలి. పొగతాగడం పూర్తిగా మానేయాలి. మద్యం విషయంలో వైద్యుడి సలహా తీసుకోవాలి. బరువు, రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్, మధుమేహాన్ని నియంత్రణలో ఉంచుకోవాలి. ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఆస్పత్రికి వెళ్లాలి
స్టెంట్ వేసిన తర్వాత.. తగ్గని లేదా తీవ్రమైన ఛాతినొప్పి, ఊపిరి తీసుకోవడంలో తీవ్రమైన ఇబ్బంది, మూర్ఛ లేదా తీవ్రమైన తలతిరుగుడు, చల్లటి చెమటలు, కాథెటర్ పెట్టిన ప్రాంతంలో ఆగని రక్తస్రావం, ఆ చేయి లేదా కాలు చల్లబడటం, మొద్దుబారడం లేదా తీవ్రమైన నొప్పి వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా అత్యవసర వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.
హార్ట్కు స్టెంట్ వేశారని జీవితాంతం అన్ని పనులకు దూరంగా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. సరైన మందులు, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, క్రమమైన వ్యాయామం, పొగతాగడం మానేయడం, వైద్యుల సూచనలు పాటించడం ద్వారా చాలామంది సాధారణ జీవితాన్ని కొనసాగించవచ్చు.
అయితే స్టెంట్ వేసిన ప్రతి వ్యక్తికి రికవరీ సమయం ఒకేలా ఉండదు. హార్ట్అటాక్ వచ్చిందా లేదా, ఎన్ని రక్తనాళాల్లో సమస్య ఉంది, ఎన్ని స్టెంట్లు వేశారు, గుండె పనితీరు ఎలా ఉంది, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నాయా వంటి అంశాల ఆధారంగా సూచనలు మారుతాయి. కాబట్టి ముఖ్యంగా వ్యాయామం, బరువైన పనులు, డ్రైవింగ్, శృంగారం వంటి విషయాల్లో మీ కార్డియాలజిస్ట్ సూచనలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.