అనగనగా ఒక దట్టమైన అడవి. ఆ అడవిలో ఎన్నో రకాల చెట్లు, పచ్చని మొక్కలు, రంగురంగుల పూలు ఉండేవి. అడవిలోని ఒక పెద్ద మర్రిచెట్టు ఎన్నో పక్షులకు, చిన్న చిన్న జంతువులకు నివాసంగా ఉండేది. ఆ మర్రిచెట్టుపై ఒక కోతి నివసించేది. అది రోజంతా ఒక కొమ్మ నుంచి మరో కొమ్మకు ఎగురుతూ, పండ్లు తింటూ, ఇతర జంతువులను ఆటపట్టిస్తూ కాలం గడిపేది. అదే చెట్టు మొదట్లో ఒక చిన్న చీమ తన కుటుంబంతో కలిసి ఒక గూడును ఏర్పాటు చేసుకుని ఉండేది. చీమ చాలా కష్టపడి పనిచేసేది. ఉదయం లేవగానే ఆహారం కోసం బయటకు వెళ్లి, దొరికిన గింజలు, పండ్ల ముక్కలు, ధాన్యపు గింజలను తన గూటికి తీసుకొచ్చి దాచుకునేది.
ఒకరోజు చీమకు ఒక పెద్ద ఆహారపు గింజ దొరికింది. ఆ గింజ చీమ శరీరం కంటే ఎన్నో రెట్లు పెద్దగా ఉంది. అయినా చీమ వెనక్కి తగ్గలేదు. చాలా కష్టపడి దాన్ని లాక్కుంటూ తన గూటివైపు బయలుదేరింది. చెట్టు మీద కూర్చున్న కోతి దాన్ని గమనించింది. చీమ పడుతున్న అవస్థలు చూసి పగలబడి నవ్వింది. ‘హహహా! చీమా… చీమా! ఆ గింజను చూశావా? అది నీకంటే ఎంత పెద్దగా ఉందో! అంత పెద్ద గింజను ఎందుకు లాక్కెళ్తున్నావు?’ అని కోతి అడిగింది. చీమ తన పనిని ఆపకుండా ‘కోతిమామా! ఇది నాకు చాలా అవసరం. త్వరలో వర్షాకాలం వస్తుంది. అప్పుడు బయటకు వెళ్లి ఆహారం సంపాదించడం కష్టం అవుతుంది. అందుకే ఇప్పుడే కొంత ఆహారాన్ని దాచుకుంటున్నాను’ అంది.
కోతి నవ్వుతూ ‘అబ్బా! నీకు ఆకలితో పాటు భయం కూడా ఎక్కువే అనుకుంటా. రేపు ఆహారం దొరకకపోతే ఒకరోజు, రెండు రోజులు తినకుండా ఉండలేమా?’ అంది. చీమ ప్రశాంతంగా ‘ముందు జాగ్రత్త మంచిదే కదా కోతిమామా. కష్టం వచ్చినప్పుడు బాధపడటం కంటే ముందే సిద్ధంగా ఉండటం మంచిది’ అంది. కోతి మాత్రం చీమ మాటలను పట్టించుకోలేదు. ‘అయితే ఒక పని చేద్దాం. మనిద్దరం ఒకరోజు ఉపవాసం ఉందాం. అప్పుడు ఎవరు ఎక్కువసేపు ఆకలి తట్టుకోగలరో చూద్దాం!’ అని సవాలు విసిరింది. చీమ నవ్వుతూ ‘సరే. నీ ఇష్టం’ అంది. మరుసటి రోజు ఉదయం ఇద్దరూ చెట్టు కింద కూర్చున్నారు. చీమ కళ్లుమూసుకుని జపం చేయడం ప్రారంభించింది. కోతి కూడా కళ్లుమూసుకుని ఉపవాస దీక్షలో కూర్చుంది. కొంతసేపు గడిచింది.
కోతి కళ్లుమూసుకుని కూర్చున్నప్పటికీ దాని మనసంతా తిండి గురించే ఆలోచిస్తోంది. ‘అయ్యో! ఇవాళంతా ఉపవాసం ఉంటే రేపు నాకు చాలా నీరసం వస్తుందేమో? అప్పుడు చెట్లపైకి ఎక్కి పండ్లు కోసుకోలేకపోతే?’ అని ఆలోచించింది. వెంటనే కళ్లుతెరిచింది. ‘ముందు జాగ్రత్త మంచిదే కదా!’ అని తనలో తాను అనుకుంది. అక్కడి నుంచి లేచి అడవిలోకి వెళ్లింది. చెట్టుపుట్టా తిరిగి బాగా పండిన అరటిపండ్లు, మామిడి పండ్లు, జామపండ్లు సేకరించింది. వాటన్నింటినీ ఒక బుట్టలో పెట్టుకుని చెట్టు దగ్గరకు తీసుకొచ్చింది. చీమ కళ్లుమూసుకుని జపం చేస్తూనే ఉంది. కోతి పండ్ల బుట్టను చూసుకుని సంతోషించింది. ‘రేపు ఆకలేస్తే ఇవి తినొచ్చు’ అనుకుంది. మళ్లీ చీమ పక్కన కూర్చుని జపం చేయసాగింది. కొంతసేపటి తర్వాత మరో ఆలోచన వచ్చింది. ‘రేపు నాకు నీరసం మరీ ఎక్కువైపోతే? నడవలేకపోతే? ఈ పండ్ల బుట్టను అందుకోవడానికి కూడా శక్తి లేకపోతే?’ వెంటనే కోతి లేచింది. పండ్ల బుట్టను తనకు మరింత దగ్గరగా లాక్కుంది. ‘ఇప్పుడు బాగుంది. రేపు ఎంత నీరసం వచ్చినా చేతిని చాపితే పండ్లు అందుతాయి’ అని అనుకుంది.
మళ్లీ కూర్చుని జపం చేయసాగింది. కాసేపటికి మరో ఆలోచన! ‘ఒకవేళ రేపు మరీ నీరసించిపోయి ఈ పండ్లను చేత్తో పట్టుకోలేకపోతే? చేతిలో శక్తి లేకపోతే?’ అనుకుంటూ కోతి ఆందోళన చెందింది. అప్పుడే ఒక అరటిపండును తీసుకుని చేతిలో పట్టుకుంది. ‘ఇది దగ్గర్లోనే ఉంటే రేపు సులభంగా తినొచ్చు’ అనుకుంది. కానీ వెంటనే మరో సందేహం వచ్చింది. ‘రేపు దీనిని నోట్లో పెట్టుకునే శక్తి కూడా లేకపోతే?’ కొద్దిసేపు ఆలోచించింది. చివరికి ‘రేపు తినాల్సిందే కదా! ఎలాగూ ఇది నా ఆహారమే. ఇప్పుడే తింటే ఏమవుతుంది?’ అని అనుకుంది. అలా అనుకున్న వెంటనే అరటిపండు ఒలిచి తినడం మొదలుపెట్టింది. ఒకటి తిన్నది. ‘ఇంకొకటి తింటే ఏమవుతుంది?’ రెండోది తిన్నది. ‘ఇంకా ఒక్కటి…’ అలా ఒక్కొక్కటిగా తింటూ బుట్టలోని పండ్లన్నింటినీ ఖాళీ చేసింది. చివరికి కడుపు నిండిపోయింది.
కోతి పొట్టను నిమురుకుంటూ ‘హమ్మయ్య! ఇప్పుడు ఎలాంటి భయం లేదు. రేపటి ఆహారం కూడా ఇప్పుడే అయిపోయింది!’ అని చెప్పుకుని చెట్టు కొమ్మపైకి ఎక్కి హాయిగా పడుకుంది. చీమ మాత్రం కోతి చేసే పనులన్నింటినీ గమనిస్తూ ఉంది. కానీ ఏమీ అనలేదు. రోజు ముగిసింది. చీమ తన గూటికి వెళ్లి ప్రశాంతంగా నిద్రపోయింది. మరుసటి రోజు ఉదయం కోతి నిద్రలేచింది. కడుపు ఖాళీగా ఉంది. ‘అయ్యో! నిన్న నేను తినేసిన పండ్లన్నీ అయిపోయాయి కదా!’ అని బాధపడింది. అదే సమయంలో చీమ తన గూటి నుంచి బయటకు వచ్చింది. ముందుగా దాచుకున్న ఆహారంలో కొంత తీసుకుని ప్రశాంతంగా తినసాగింది. కోతి చీమను చూసి ఆశ్చర్యపోయింది. ‘చీమా! నువ్వు ఇంత ముందుగానే ఆహారం ఎందుకు దాచుకున్నావో ఇప్పుడు అర్థమైంది. నేను మాత్రం ముందుజాగ్రత్త పేరుతో నిన్నటి ఉపవాసాన్ని కూడా పాడు చేసుకున్నాను!’ అంది. చీమ నవ్వుతూ ‘కోతిమామా! భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించడం మంచిదే. కానీ భవిష్యత్తు భయంతో ప్రస్తుతాన్ని పాడు చేసుకోకూడదు. అవసరానికి సరిపడా సిద్ధం కావాలి. అంతే కానీ ఆలోచనల్లో పడి మనం చేయాల్సిన పనినే మర్చిపోకూడదు’ అంది. కోతి తన తప్పును అర్థం చేసుకుంది.
‘నిజమే చీమా! మాటల్లో ఏదైనా చెప్పడం చాలా సులభం. కానీ దాన్ని ఆచరణలో పెట్టడం అంత సులభం కాదని నాకు ఇప్పుడు తెలిసింది’ అంది. ఆ రోజు నుంచి కోతి కూడా చీమలా ముందుచూపుతో ఆహారాన్ని దాచుకోవడం నేర్చుకుంది. ఇతరులను వెక్కిరించడం మానేసి, కష్టపడి పనిచేయడం ప్రారంభించింది.
నీతి
మాటలు చెప్పడం సులభం.. కానీ వాటిని ఆచరణలో పెట్టడం అంత సులభం కాదు. ముందుచూపు మంచిదే.. అయితే అనవసరమైన భయంతో తొందరపడి తప్పులు చేయకూడదు. ఈ ‘చీమ–కోతి ఉపవాసం’ కథ మనకు చాలా మంచి జీవిత పాఠాలను చెబుతుంది. కోతి ఇతరులకు సలహాలు ఇవ్వడంలో ముందుంటుంది. ‘ఆకలిని సులభంగా తట్టుకోవచ్చు’ అని చీమకు చెప్పింది. కానీ తాను ఉపవాసం ఉండాల్సి వచ్చేసరికి ఆకలిని తట్టుకోలేకపోయింది. దీని ద్వారా ఇతరులకు చెప్పే మాటలను ముందుగా మనం ఆచరణలో పెట్టాలి అనే విషయం తెలుస్తుంది. చీమ వర్షాకాలం రాకముందే ఆహారాన్ని సేకరించింది. కష్టం వచ్చినప్పుడు ఇబ్బంది పడకుండా ముందుగానే సిద్ధంగా ఉండటం దాని తెలివిని చూపిస్తుంది. జీవితంలో కూడా భవిష్యత్తు అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ముందుగానే ప్రణాళిక చేసుకోవాలి.
కోతి మొదట రేపటి నీరసం గురించి ఆలోచించింది. ఆ తర్వాత ఆహారం అందుబాటులో ఉండదేమో, తినలేనేమో అంటూ వరుసగా భయపడింది. చివరికి “రేపు తినాల్సిందే కదా” అంటూ మొత్తం పండ్లను ఇప్పుడే తినేసింది. అంటే అవసరానికి మించి ఆందోళన చెందితే సరైన నిర్ణయం తీసుకోలేం. ముందుజాగ్రత్త పేరుతో ఆహారం సేకరించడం మంచిదే. కానీ కోతి చేసినట్టు అవసరానికి మించి వెంటనే అన్నింటినీ తినేయడం తప్పు. కాబట్టి ఏ విషయంలోనైనా సమతుల్యత అవసరం. చీమ తన నిర్ణయానికి కట్టుబడి ఉపవాసాన్ని పూర్తి చేసింది. కోతి మాత్రం ప్రతి క్షణం తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకుంది. దీని ద్వారా ఒక లక్ష్యాన్ని నిర్ణయించుకున్న తర్వాత దానిపై స్థిరంగా ఉండటం విజయానికి అవసరం అని తెలుస్తుంది. కోతి మొదట చీమను చిన్నదిగా భావించి వెక్కిరించింది. చివరికి చీమ దగ్గరే పాఠం నేర్చుకుంది. కాబట్టి ఎవరినీ వారి రూపం, పరిమాణం లేదా బలాన్ని బట్టి తక్కువగా అంచనా వేయకూడదు. ‘ఇతరులకు సలహాలు ఇవ్వడం కంటే, మనం చెప్పిన మాటలను ఆచరణలో పెట్టడం ముఖ్యం. ముందుచూపుతో సిద్ధంగా ఉండాలి; అయితే అనవసరమైన భయం, ఆందోళనతో తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోకూడదు.’