అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆదివారం ‘ప్రాజెక్ట్ ఫ్రీడమ్’ అనే కొత్త కార్యాచరణను ప్రకటించారు. ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం కారణంగా హార్ముజ్ స్ట్రెయిట్లో (Strait of Hormuz) చిక్కుకున్న నిష్పాక్షిక దేశాల ఓడలను అమెరికా నేవీ సురక్షితంగా బయటకు తీసుకురావడం దీని లక్ష్యం. ఈ కార్యాచరణ సోమవారం (మే 4, 2026) నుంచి ప్రారంభమవుతుందని ట్రంప్ తెలిపారు.
ట్రంప్ తన ట్రూత్ సోషల్ పోస్ట్లో ఇలా రాసుకొచ్చారు.. “ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలు (యుద్ధంలో పాల్గొనని నిష్పాక్షిక దేశాలు) తమ ఓడలు, సిబ్బందిని సురక్షితంగా బయటకు తీసుకురావాలని మమ్మల్ని అభ్యర్థించాయి. మేము వాటిని సురక్షితంగా గైడ్ చేస్తాం. ఈ ప్రక్రియలో ఎవరైనా అడ్డుపడితే బలప్రయోగం చేసి ఎదుర్కొంటాం అని ఇరాన్ ను హెచ్చరించారు.
ఎందుకు ఈ కార్యాచరణ?
హార్ముజ్ స్ట్రెయిట్ ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో కీలకమైన మార్గం. ఇరాన్ యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి ఈ ప్రాంతం మూసుకుపోయింది.
వందలాది వాణిజ్య ఓడలు, సుమారు 20,000 మంది సముద్రయానులు చిక్కుకున్నారు.
ఈ కార్యాచరణ ద్వారా నిష్పాక్షిక దేశాల ఓడలను మాత్రమే సహాయం చేస్తామని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు. ఇది హ్యూమానిటేరియన్ చర్యగా వర్ణించారు.
అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) ప్రకారం, ఈ ఆపరేషన్కు గైడెడ్ మిస్సైల్ డెస్ట్రాయర్లు, 100కి పైగా విమానాలు, డ్రోన్లు, 15,000 మంది సైనికులు మద్దతు ఇస్తారు. అయితే ఇది పూర్తి ఎస్కార్ట్ మిషన్ కాదని, గైడెన్స్, కోఆర్డినేషన్ ఆధారితమని అధికారులు చెప్పారు.
ఇరాన్కు హెచ్చరిక
ట్రంప్ స్పష్టంగా హెచ్చరిక ఇచ్చారు. “ఈ ప్రక్రియలో ఇరాన్ లేదా ఎవరైనా అడ్డుపడితే బలంగా ఎదుర్కొంటాం అని స్ట్రాంగ్ వార్నింగ్ ఇచ్చారు”. ఇరాన్ వైపు నుంచి ఇంకా అధికారిక స్పందన రాలేదు. కానీ ఈ చర్యను సీజ్ఫైర్ ఉల్లంఘనగా చూడవచ్చని కొందరు విశ్లేషకులు అంటున్నారు. ఈ ప్రకటన నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు (ముఖ్యంగా ఆయిల్ ధరలు) హెచ్చరిక స్థితిలో ఉన్నాయి. హార్ముజ్ స్ట్రెయిట్ తిరిగి తెరవడం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకం.
ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం మూడవ నెలలోకి అడుగుపెడుతోంది. ట్రంప్ ఇరాన్తో శాంతి చర్చలు జరుపుతున్నట్లు కూడా సంకేతాలు ఇచ్చారు. ‘ప్రాజెక్ట్ ఫ్రీడమ్’ యుద్ధ పరిస్థితుల్లో మానవతా సహాయం అందించేందుకు తీసుకున్న చర్యగా చూడాలని వైట్ హౌస్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఈ పరిణామాలు మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచవచ్చని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.