నెలల తరబడి కొనసాగిన అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలకు తెరపడే దిశగా కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ ఇరు దేశాల మధ్య అవగాహన ఒప్పందం (MoU)పై అధికారికంగా సంతకాలు చేసినట్లు అమెరికా, ఇరాన్ అధికారులు వెల్లడించారు. ఈ ఒప్పందం తక్షణమే అమల్లోకి వచ్చినట్లు సమాచారం.
అమెరికా అధికారుల వివరాల ప్రకారం, ఫ్రాన్స్లోని వెర్సైల్స్ ప్యాలెస్లో జరిగిన విందు కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న సందర్భంగా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఒప్పందం హార్డ్ కాపీపై సంతకం చేశారు. అనంతరం ఆ పత్రాల ప్రతులను ఇరాన్తో పాటు మధ్యవర్తిత్వం వహించిన దేశాలకు పంపించారు. ఇదే సమయంలో, అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్, ఇరాన్ ప్రధాన సంధానకర్త మహమ్మద్ బాకర్ ఘాలిబాఫ్ ఇప్పటికే ఈ ఒప్పందంపై డిజిటల్ సంతకాలు చేసినట్లు వెల్లడించారు. అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకాలు పూర్తవడంతో దాదాపు నాలుగు నెలలుగా కొనసాగుతున్న వివాదం ముగిసినట్లేనని అమెరికా అధికారులు పేర్కొన్నారు.
జెనీవా చర్చలపై ఇంకా స్పష్టత లేదు
ఇరు దేశాల ప్రతినిధి బృందాలు శుక్రవారం స్విట్జర్లాండ్లోని జెనీవాలో సమావేశం కానున్నట్లు సమాచారం. అయితే ఈ సమావేశం ఉద్దేశం ఒప్పందంపై మరోసారి సంతకాలు చేయడం కాదని ఇరాన్ అధికారులు స్పష్టం చేశారు. ఇప్పటికే డిజిటల్ సంతకాలు పూర్తయ్యాయని, అందువల్ల ముఖాముఖి సంతకాల కార్యక్రమం అవసరం ఉండకపోవచ్చని తెలిపారు. అయితే ఈ సమావేశం వాస్తవంగా జరుగుతుందా లేదా అన్నదానిపై తుది నిర్ణయం రానున్న గంటల్లో వెలువడే అవకాశం ఉంది.
చమురు ఎగుమతులు, ఆంక్షల సడలింపుపై దృష్టి
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్ బఘాయీ మాట్లాడుతూ, రవాణా లేదా బీమాపై ఎలాంటి ఆంక్షలు లేకుండా తమ దేశం చమురును విక్రయించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని కోరినట్లు తెలిపారు. అలాగే చమురు అమ్మకాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని పూర్తిగా వినియోగించుకునే హక్కు కూడా ఇరాన్ కోరుతున్నట్లు చెప్పారు. ఇరాన్కు చెందిన స్తంభింపజేసిన ఆస్తులపై ఉన్న అడ్డంకులను తొలగించేందుకు అమెరికా కట్టుబడి ఉందని ఆయన వెల్లడించారు. చమురు రవాణా చేసే నౌకలు, బీమా సేవలు, అంతర్జాతీయ లావాదేవీలపై ఎలాంటి పరిమితులు లేకుండా ఉండాలని ఇరాన్ డిమాండ్ చేస్తోంది.
60 రోజుల చర్చల కాలం
ఒప్పందం ప్రకారం, రాబోయే 60 రోజుల పాటు ఇరు దేశాలు సంయమనం పాటించాల్సి ఉంటుంది. ఈ కాలంలో రాజకీయ, ఆర్థిక లేదా సైనిక చర్యల ద్వారా పరస్పర విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసే చర్యలకు దూరంగా ఉండాలని ఇరాన్ పేర్కొంది. అమెరికా అధికారులు మాత్రం ఇది ప్రస్తుతం ఒక ప్రాథమిక ఫ్రేమ్వర్క్ మాత్రమేనని, తుది ఒప్పందం రూపుదిద్దుకునే వరకు ఇరుపక్షాలు ఎప్పుడైనా వెనక్కి తగ్గే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు.
పేరు వెల్లడించడానికి ఇష్టపడని ఒక సీనియర్ అమెరికా అధికారి మాట్లాడుతూ, స్విట్జర్లాండ్లో జరగనున్న తదుపరి చర్చలే ఈ అవగాహన ఒప్పందం పూర్తి స్థాయి, శాశ్వత ఒప్పందంగా మారుతుందా లేదా అన్నది నిర్ణయిస్తాయని తెలిపారు. సంతకాల అనంతరం ప్రారంభమయ్యే 60 రోజుల చర్చల కాలంలో తుది ఒప్పందానికి సంబంధించిన అన్ని అంశాలను ఖరారు చేయనున్నారు. అవసరమైతే ఈ గడువును ఇరుపక్షాలు పరస్పర అంగీకారంతో పొడిగించుకోవచ్చని అధికారులు వెల్లడించారు.