Mojtaba Khamenei: అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య నెలకొన్న సుదీర్ఘ ఉద్రిక్తతలకు ముగింపు పలుకుతూ ఇరు దేశాలు ఓ అవగాహన ఒప్పందం (MoU) పై సంతకాలు చేసిన మరుసటి రోజే అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ఆసక్తికర పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ మొజ్తబా ఖమేనీ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ను నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకుంటూ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. ట్రంప్ ఈ ఒప్పందం కోసం ఎంతో నిరాశగా (desperate) ఎదురుచూశారని, దీనిని సాధించడం కోసం తన వద్ద ఉన్న అన్ని రకాల పరపతి, ఒత్తిడిని ఉపయోగించారని విమర్శించారు. అమెరికా-ఇరాన్ ముసాయిదా ఒప్పందం కుదిరిన తర్వాత గురువారం నాడు ఇరాన్ ప్రజలను ఉద్దేశించి మొజ్తబా ఖమేనీ తన మొదటి ప్రకటన విడుదల చేశారు. ఒక సూత్రం ప్రకారం తాను మొదట్లో ఈ ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకించానని, అయితే ఇరాన్ ప్రయోజనాలతో పాటు “రెసిస్టెన్స్ ఫ్రంట్” ప్రయోజనాలకు ఎలాంటి ముప్పు వాటిల్లదని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్, సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ సభ్యులు తనకు హామీ ఇవ్వడంతోనే దీనికి ఆమోదం తెలిపానని వెల్లడించారు. బాధ్యతాయుతమైన ఇరాన్ అధికారులు ఎంతో సద్భావన, చిత్తశుద్ధితో ఈ ఒప్పందం కోసం కృషి చేశారని, కానీ అమెరికా అధ్యక్షుడే దీని కోసం తీవ్రంగా ఆరాటపడ్డారని పేర్కొన్నారు.
మొజ్తబా ఖమేనీ విడుదల చేసిన లిఖితపూర్వక ప్రకటన ఈ ఒప్పందం వెనుక ఇరాన్ అంతర్గతంగా జరిపిన మేధోమథనాన్ని ప్రపంచానికి చూపించింది. భవిష్యత్తులో అమెరికా కనుక మరేదైనా మితిమీరిన డిమాండ్లు పెడితే టెహ్రాన్ వాటిని ఖచ్చితంగా తిరస్కరిస్తుందని అధ్యక్షుడు పెజెష్కియాన్ తనకు స్పష్టమైన హామీ ఇచ్చారని మొజ్తబా తెలిపారు. ఈ తాత్కాలిక ఒప్పందానికి మద్దతు ఇస్తూనే, రాబోయే రోజుల్లో వాషింగ్టన్తో ముఖాముఖి చర్చలు జరిపినంత మాత్రాన శత్రువుల వైఖరిని లేదా వారి షరతులను తాము అంగీకరించినట్లు కాదని నొక్కి చెప్పారు. సుప్రీం లీడర్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలకు ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాక్చీ పూర్తి మద్దతు ప్రకటించారు. వాషింగ్టన్తో చర్చలు ముందుకు సాగుతున్న వేళ, దేశ ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకు ఇరాన్ తన పూర్తి సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగిస్తుందని స్పష్టం చేశారు. సుప్రీం లీడర్ మార్గదర్శకత్వాన్ని విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఖచ్చితంగా పాటిస్తుందని, చర్చల తదుపరి దశలో ఇరాన్ హక్కులు, గౌరవం, సార్వభౌమాధికారాన్ని రక్షించడానికి కట్టుబడి ఉంటుందని ఇరాన్ ప్రభుత్వ అధికారిక మీడియా ద్వారా వెల్లడించారు.
మరోవైపు, ఇరు దేశాల మధ్య కుదిరిన ఈ ఒప్పందం తాలూకు సానుకూల ప్రభావం క్షేత్రస్థాయిలో అప్పుడే కనిపించడం ప్రారంభమైంది. హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) చుట్టూ ఉన్న నౌకాదళ దిగ్బంధానికి సంబంధించిన అన్ని రకాల ఆంక్షల అమలును నిలిపివేసినట్లు అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) గురువారం ప్రకటించింది. ఇరాన్ ఓడరేవులు, తీర ప్రాంతాలకు వచ్చే పోయే నౌకలపై అమెరికా దళాలు ఇకపై ఎలాంటి ఆంక్షలు విధించబోవని స్పష్టం చేసింది. దీనికి ప్రతిగా ఇరాన్ కూడా ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలను పునరుద్ధరించడానికి తగిన చర్యలు చేపట్టింది. నౌకలకు వేగంగా అనుమతులు మంజూరు చేయడంతో పాటు, రాబోయే 60 రోజుల పాటు ఈ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే నౌకలకు రవాణా రుసుములను (passage fees) పూర్తిగా రద్దు చేస్తున్నట్లు ఇరాన్ అధికారులు ప్రకటించారు. ప్రస్తుతం వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్ మధ్య కుదిరిన ఈ ఒప్పందం పూర్తిస్థాయి శాశ్వత పరిష్కారం కానప్పటికీ, ఇరుపక్షాల మధ్య సైనిక చర్యలకు ముగింపు పలికే ఒక తాత్కాలిక ముసాయిదాగా పనిచేస్తుంది.