Doval Meets Wang Yi: భారత్-చైనా సంబంధాలను తిరిగి సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడంలో భాగంగా ఇరు దేశాలు కీలక చర్చలు జరిపాయి. సరిహద్దు వివాదంపై భారత్-చైనా 25వ రౌండ్ ప్రత్యేక ప్రతినిధుల చర్చలు మంగళవారం జరిగాయి. భారత జాతీయ భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్, చైనా విదేశాంగ మంత్రి వాంగ్ యీ ఈ చర్చల్లో పాల్గొన్నారు. సరిహద్దుల్లో శాంతి, ప్రశాంతతను కొనసాగించడం ద్వైపాక్షిక సంబంధాల మెరుగుదలకు కీలకమని ఇరు దేశాలు స్పష్టం చేశాయి. ముఖ్యంగా 2020లో గల్వాన్ లోయ ఘర్షణ తర్వాత దెబ్బతిన్న సంబంధాలను క్రమంగా పునరుద్ధరించేందుకు ఈ చర్చలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. అదే సమయంలో సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలో జరగనున్న BRICS 2026 సదస్సుకు ముందు ఈ చర్చలు జరగడం మరింత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది.
సరిహద్దు శాంతిపైనే ప్రధాన దృష్టి
చర్చల ప్రారంభంలో అజిత్ దోవల్ మాట్లాడుతూ గత ఏడాది కాలంలో భారత్-చైనా సంబంధాల్లో కనిపిస్తున్న మెరుగుదలకు సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో ఇరు దేశాలు శాంతి, ప్రశాంతతను కొనసాగించడమే ప్రధాన కారణమని అన్నారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ ఇటీవల చేసిన సమావేశాల్లో ఇచ్చిన స్పష్టమైన, సానుకూల మార్గదర్శకత్వానికి అనుగుణంగా ఇరు దేశాలు ముందుకు సాగుతున్నాయని దోవల్ పేర్కొన్నారు. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో శాంతిని మరింత బలోపేతం చేయడానికి, ఇప్పటికే తీసుకున్న చర్యలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి ఇరు పక్షాలు విస్తృతంగా చర్చించినట్లు ఆయన తెలిపారు.
భారత్-చైనా సంబంధాలు సాధారణ స్థితికి?
2020లో గల్వాన్ లోయలో జరిగిన ఘర్షణ అనంతరం తూర్పు లడఖ్లో భారత్-చైనా మధ్య సుదీర్ఘకాలం సైనిక ప్రతిష్టంభన కొనసాగింది. ఈ పరిణామాలతో ఇరు దేశాల ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. అయితే ఇటీవలి కాలంలో సరిహద్దులో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించేందుకు ఇరు దేశాలు పలు చర్యలు చేపట్టాయి. దౌత్య, సైనిక మార్గాల్లో చర్చలు కొనసాగిస్తూ సంబంధాలను క్రమంగా సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
కైలాష్ మానస సరోవర్ యాత్రతో కొత్త అడుగు
భారత్-చైనా సంబంధాల్లో మెరుగుదలకు కొన్ని పరిణామాలు సంకేతాలుగా కనిపిస్తున్నాయని దోవల్ తెలిపారు. నాథులా మార్గం ద్వారా కైలాష్ మానస సరోవర్ యాత్ర పునఃప్రారంభం, అలాగే మూడు సంప్రదాయ మార్గాల ద్వారా సరిహద్దు వాణిజ్యం తిరిగి ప్రారంభం కావడం ప్రజలకు, ముఖ్యంగా సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో నివసించే వారికి ప్రయోజనం చేకూర్చిందని పేర్కొన్నారు. కొన్నేళ్లుగా నిలిచిపోయిన ఇలాంటి ప్రజల మధ్య సంబంధాలు, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు తిరిగి ప్రారంభం కావడం ఇరు దేశాల మధ్య నమ్మకాన్ని పెంచే అంశంగా భావిస్తున్నారు.
పరస్పర నమ్మకం పెంచుకోవాలని వాంగ్ యీ
చైనా విదేశాంగ మంత్రి, సరిహద్దు చర్చల్లో చైనా ప్రత్యేక ప్రతినిధి అయిన వాంగ్ యీ కూడా ఇరు దేశాల మధ్య మరింత కమ్యూనికేషన్ అవసరమని చెప్పారు. పరస్పర నమ్మకాన్ని పెంచుకోవడం, అడ్డంకులను తొలగించడం, ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడం అవసరమని ఆయన పేర్కొన్నారు. భారత్, చైనాలు మంచి పొరుగు దేశాలుగా, పరస్పర విజయానికి దోహదపడే భాగస్వాములుగా ఉండాలని వాంగ్ యీ ఆకాంక్షించారు. సరిహద్దు సమస్యపై చర్చలను కొనసాగిస్తూనే ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకు కొత్త ఊపునివ్వాలని అన్నారు. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో శాంతి, ప్రశాంతతను కొనసాగించడంతో పాటు ఇరు దేశాల సంబంధాలకు కొత్త దిశను అందించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.
కొత్త ఏకాభిప్రాయం కోసం ప్రయత్నం
దోవల్తో జరిగిన చర్చలు లోతైనవిగా, స్పష్టమైనవిగా సాగాయని వాంగ్ యీ తెలిపారు. ఇరు దేశాలు కొన్ని అంశాలపై కొత్త ఏకాభిప్రాయానికి రావాలని ఆశిస్తున్నట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. సరిహద్దు సమస్యపై దౌత్య, సైనిక మార్గాల్లో ఇరు దేశాలు నిరంతరం సంప్రదింపులు కొనసాగిస్తున్నాయని చైనా వెల్లడించింది.
BRICS సదస్సుపై అందరి దృష్టి
సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలో BRICS సదస్సు జరగనుంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్-చైనా ప్రత్యేక ప్రతినిధుల చర్చలు జరగడం ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ BRICS సదస్సుకు హాజరవుతారనే అంచనాలు ఉన్నప్పటికీ, ఆయన పాల్గొనడంపై చైనా నుంచి అధికారిక ధ్రువీకరణ ఇంకా రాలేదు. ఒకవేళ షీ జిన్పింగ్ భారత్కు వస్తే, ప్రధాని నరేంద్ర మోడీతో ఆయన భేటీ అయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈ సమావేశం జరిగితే భారత్-చైనా సంబంధాలను మరింత స్థిరీకరించడం, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంపై ఇరువురు నేతలు చర్చించే అవకాశం ఉంది.
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ అంశంపై కొనసాగుతున్న విభేదాలు
సరిహద్దు విషయంలో భారత్, చైనాల మధ్య ఇంకా అనేక విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా అరుణాచల్ ప్రదేశ్పై చైనా చేస్తున్న వాదనలు ఇరు దేశాల మధ్య ప్రధాన వివాదాస్పద అంశాల్లో ఒకటిగా ఉన్నాయి. చైనా అరుణాచల్ ప్రదేశ్ను ‘దక్షిణ టిబెట్’గా పేర్కొంటూ వస్తోంది. భారత్ మాత్రం అరుణాచల్ ప్రదేశ్ తమ అంతర్భాగమని స్పష్టం చేస్తోంది. అందువల్ల సరిహద్దులో శాంతి కొనసాగుతున్నప్పటికీ, తుది సరిహద్దు పరిష్కారం కోసం ఇంకా దీర్ఘకాలిక చర్చలు అవసరమనే అభిప్రాయం ఉంది.
గత ఏడాది 24వ రౌండ్ చర్చలు
భారత్-చైనా ప్రత్యేక ప్రతినిధుల 24వ రౌండ్ చర్చలు గత ఏడాది ఆగస్టులో జరిగాయి. ఆ సమావేశంలో సరిహద్దు సమస్యపై ఇరు దేశాలు స్పష్టమైన, లోతైన చర్చలు జరిపి పలు అంశాలపై ఉమ్మడి అవగాహనకు వచ్చినట్లు వెల్లడించాయి. ఇప్పుడు జరిగిన 25వ రౌండ్ చర్చలు గత చర్చల్లో సాధించిన పురోగతిని సమీక్షించడంతో పాటు పెండింగ్లో ఉన్న అంశాలను పరిష్కరించడానికి మరో వేదికగా మారాయి.
భారత్-చైనా సంబంధాలకు కీలక దశ
గల్వాన్ ఘర్షణ తర్వాత తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న భారత్-చైనా సంబంధాలు ప్రస్తుతం క్రమంగా మెరుగుపడుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. అయితే సరిహద్దు వివాదం పూర్తిగా పరిష్కారం కాకపోవడంతో ఇరు దేశాల మధ్య నమ్మకాన్ని మరింత పెంచుకోవడం కీలకంగా మారింది. సరిహద్దులో శాంతి, పరస్పర నమ్మకం, దౌత్యపరమైన సంప్రదింపులు కొనసాగితే ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మరింత సాధారణ స్థితికి తీసుకెళ్లే అవకాశం ఉంది. BRICS 2026 సదస్సు నేపథ్యంలో తాజా చర్చలు భారత్-చైనా సంబంధాలకు కొత్త దిశను ఇస్తాయా అన్నదానిపై ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తి నెలకొంది.
VIDEO | Beijing: NSA Ajit Doval and Chinese Foreign Minister Wang Yi hold Special Representatives’ talks on the border issue and improving bilateral ties.
NSA Ajit Doval says, “I am very happy to be here for the 25th round of our talks, which are particularly important against… pic.twitter.com/NhZlyZXkyb
— Press Trust of India (@PTI_News) August 25, 2026