Varalaxmi Vratam Puja Telugu: శ్రావణ మాసం అంటేనే పూజలు, వ్రతాలు, పండుగలకు ప్రత్యేకమైన సమయం. ముఖ్యంగా శ్రావణ మాసంలో పౌర్ణమికి ముందు వచ్చే శుక్రవారం రోజున ఆచరించే వరలక్ష్మీ వ్రతానికి ఎంతో విశిష్టత ఉంది. సకల సౌభాగ్యాలు, కుటుంబ శ్రేయస్సు, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం కలగాలని కోరుతూ మహిళలు భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు. వరాలను ప్రసాదించే తల్లి కాబట్టి అమ్మవారిని వరలక్ష్మీదేవిగా కొలుస్తారు. వ్రతం అంటే కేవలం పూజా కార్యక్రమం మాత్రమే కాదు.. నియమం, భక్తి, సంకల్పంతో ఆచరించే ఆధ్యాత్మిక సాధన. అందుకే వ్రతాన్ని సాధ్యమైనంత వరకు నియమ నిష్టలతో నిర్వహించడం ఆనవాయితీ. ఈ నేపథ్యంలో వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఎలా సిద్ధం చేసుకోవాలి? పూజా విధానం ఏమిటి? తోరాలను ఎలా సిద్ధం చేయాలి? వాయనం ఎలా ఇవ్వాలి? వంటి విషయాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
లక్ష్మీ నారాయణులకు ప్రీతికరమైన వ్రతం
వరలక్ష్మీ వ్రతం శ్రీ మహాలక్ష్మీదేవికి మాత్రమే కాకుండా లక్ష్మీ నారాయణులకు ప్రీతికరమైనదిగా భావిస్తారు. కుటుంబంలో సుఖశాంతులు, సిరిసంపదలు, సౌభాగ్యం, సంతానం, ఆయురారోగ్యాలు కలగాలని కోరుతూ మహిళలు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు. ఉదయం నుంచి ఉపవాసం లేదా తమ శక్తికి అనుగుణంగా నియమాన్ని పాటిస్తూ, అమ్మవారిని భక్తితో ధ్యానిస్తూ పూజ చేయడం ఈ వ్రతంలో ప్రధాన భాగం. ఇంటికి పేరంటానికి వచ్చే ముత్తైదువులను అమ్మవారి స్వరూపంగా భావించి పసుపు, కుంకుమ, తాంబూలం, వాయనం అందించడం ఈ పూజలోని మరో విశిష్టమైన సంప్రదాయం.
వరలక్ష్మీ వ్రతానికి ముందే ఇలా సిద్ధం చేసుకోండి
వ్రతం రోజున ఉదయాన్నే నిద్రలేచి తలస్నానం చేసి ఇంటిని శుభ్రంగా చేసుకోవాలి. ఇంటి ముందు రంగవల్లికలు వేసి, గుమ్మానికి మామిడి ఆకులు, పూలతోరణాలు కట్టి అలంకరించుకోవాలి. పూజకు అవసరమైన సామగ్రిని ముందుగానే సిద్ధం చేసుకోవడం మంచిది. నైవేద్యాలు కూడా పూజకు ముందే తయారు చేసుకోవాలి. పూజ ప్రారంభించిన తర్వాత మధ్యలో లేవకుండా ఉండేలా అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తి చేసుకుని పూజకు కూర్చోవడం ఆనవాయితీ.
ఈశాన్య దిక్కున పూజా మండపం
ఇంట్లో ఈశాన్య భాగంలో పూజా మండపాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. మండపంపై ముగ్గు వేసి, అరటి ఆకును పరచి దానిపై బియ్యం లేదా ధాన్యాన్ని ఉంచాలి. అనంతరం పంచపల్లవాలతో కలశాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి. కలశం కోసం రాగి, ఇత్తడి లేదా వెండి చెంబును ఉపయోగించవచ్చు. అందులో శుభ్రమైన నీటిని పోసి అక్షింతలు, పూలు తదితరాలను వేయాలి. కలశంపై మామిడి ఆకులు ఉంచి, ఎరుపు వస్త్రంలో చుట్టిన కొబ్బరికాయను ఉంచితే పూర్ణకలశం సిద్ధమవుతుంది. హిందూ పూజా సంప్రదాయంలో కలశానికి ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. పవిత్ర జలాన్ని దైవశక్తికి ప్రతీకగా భావించి కలశాన్ని పూజలో భాగంగా ప్రతిష్ఠిస్తారు.
అమ్మవారి అలంకరణకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం
కలశ స్థాపన అనంతరం వరలక్ష్మీదేవి అలంకరణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. తమ శక్తికి అనుగుణంగా అమ్మవారిని ఇంటి ఆడపడుచుగా భావించి అందంగా అలంకరించుకోవచ్చు.
కొత్త వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, పూలు, తామర పువ్వులతో అమ్మవారిని అలంకరించి పూజా మండపంలో ప్రతిష్ఠించాలి. అమ్మవారి సమక్షంలో రెండు దీపాలను వెలిగించి దీపారాధన చేయాలి.
తొమ్మిది ముడులతో వరలక్ష్మీ తోరాలు
వరలక్ష్మీ వ్రతంలో తోరపూజకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. సాధారణంగా అమ్మవారికి ఒకటి, వ్రతం చేసుకునే మహిళకు ఒకటి, ముత్తైదువులకు అవసరమైనవి కలిపి తోరాలను సిద్ధం చేసుకుంటారు. ప్రతి తోరంలో తొమ్మిది పోగులు, తొమ్మిది ముడులు ఉండేలా సిద్ధం చేయడం సంప్రదాయం. దీనిని నవసూత్రం అని కూడా పిలుస్తారు. పూజ సమయంలో ఈ తోరాలకు పూజ చేసి అమ్మవారి ఆశీస్సులు కోరుతారు.
ముందుగా గణపతి పూజ
ఏ శుభకార్యాన్నైనా గణపతి పూజతో ప్రారంభించడం హిందూ సంప్రదాయం. అందుకే వరలక్ష్మీ వ్రతంలో కూడా ముందుగా గణపతిని పూజించాలి. తమలపాకుపై పసుపుతో గణపతిని తయారు చేసి, పూజా విధానాన్ని అనుసరించి గణపతికి పూజ చేయవచ్చు. అనంతరం బెల్లం వంటి నైవేద్యాన్ని సమర్పించి ప్రధాన వరలక్ష్మీ పూజను ప్రారంభించాలి.
వరలక్ష్మీదేవికి షోడశోపచార పూజ
గణపతి పూజ అనంతరం వరలక్ష్మీదేవిని భక్తితో ఆవాహన చేసుకుని పూజ ప్రారంభించాలి. ధ్యానం, ఆవాహనం తదితర పూజా క్రమాలతో అమ్మవారికి షోడశోపచార పూజ నిర్వహించవచ్చు. అమ్మవారికి అష్టోత్తర శతనామావళితో పూజ చేసి, సిద్ధం చేసుకున్న తోరాలను అమ్మవారి సమక్షంలో ఉంచి పూజించాలి. నైవేద్యంగా శెనగలు, చలిమిడి, పులగం, గారెలు, బూరెలు, పులిహోర, పరమాన్నం, కొబ్బరికాయ, అరటిపండ్లు వంటి పదార్థాలను సమర్పించడం అనేక కుటుంబాల్లో ఆచారంగా ఉంది. పూజ అనంతరం అమ్మవారి చెంత పూజించిన తోరాన్ని కుడి చేతికి కట్టుకోవాలి. తరువాత వరలక్ష్మీ వ్రత కథను భక్తిశ్రద్ధలతో చదివి లేదా విని, మంగళహారతి ఇవ్వాలి. ఆత్మప్రదక్షిణలు చేసి అమ్మవారికి నమస్కరించాలి.
ముత్తైదువులకు వాయనం ఇవ్వడం
వరలక్ష్మీ వ్రతంలో వాయనం సమర్పించడం ఎంతో విశిష్టమైన సంప్రదాయం. పూజ పూర్తయిన తర్వాత ముత్తైదువులను ఇంటికి ఆహ్వానించి పసుపు, కుంకుమ పెట్టి, పాదాలకు పసుపు రాసి, తోరం కట్టి వాయనం ఇవ్వవచ్చు. వాయనంలో నానబెట్టిన శెనగలు, చలిమిడి, తమలపాకులు, అరటిపండ్లు, జాకెట్ ముక్క, పసుపు, కుంకుమ, పూలు, వక్కపొడి, గాజులు వంటి సుమంగళి ద్రవ్యాలను సంప్రదాయం ప్రకారం ఉంచుతారు. వాయనం స్వీకరించే ముత్తైదువులను వరలక్ష్మీదేవి స్వరూపంగా భావించి నమస్కరించి ఆశీర్వాదం తీసుకోవడం ఆనవాయితీ.
భక్తి, నియమమే వ్రతానికి ప్రధానమైనవి
వరలక్ష్మీ వ్రతంలో పూజా సామగ్రి, అలంకరణలతో పాటు భక్తి, శ్రద్ధ, నియమానికి కూడా ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ప్రతి కుటుంబానికి తమదైన ఆచారం, పూజా విధానం ఉండవచ్చు. అందువల్ల కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని, తమ ప్రాంతీయ పంచాంగాన్ని అనుసరించి వ్రతాన్ని ఆచరించడం ఉత్తమం. పూజను పూర్తి చేసిన అనంతరం నైవేద్యాన్ని ప్రసాదంగా స్వీకరించి కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి భోజనం చేయవచ్చు. వరలక్ష్మీదేవి అనుగ్రహంతో ఇంటిల్లిపాదికీ సుఖశాంతులు, సౌభాగ్యం, ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యం కలగాలని కోరుకుంటూ భక్తిశ్రద్ధలతో ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించవచ్చు.
(Disclaimer: ఈ కథనంలోని వ్రత విధానం, ఆచారాలు ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయాలను బట్టి మారవచ్చు. మీ కుటుంబ ఆచారం, స్థానిక పంచాంగం లేదా పండితుల సూచనలను అనుసరించండి.)