Pakistan in Diplomatic Dilemma: అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు పశ్చిమాసియాలో పరిస్థితులను మరింత సంక్లిష్టంగా మారుస్తున్న వేళ పాకిస్థాన్కు కొత్త దౌత్యపరమైన చిక్కులు ఎదురవుతున్నాయి. ఒకవైపు ఇరాన్తో సన్నిహిత సంబంధాలు, మరోవైపు గల్ఫ్ దేశాలతో బలమైన అనుబంధాలు ఉండటంతో ఇస్లామాబాద్ పరిస్థితి “టైట్రోప్ వాక్”లా మారిందని పాకిస్థాన్ రక్షణ మంత్రి ఖవాజా ఆసిఫ్ పేర్కొన్నారు.
అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య భవిష్యత్ చర్చల్లో పాకిస్థాన్ మరోసారి మధ్యవర్తిత్వం చేసే అవకాశాలపై మాట్లాడిన ఆసిఫ్.. ఇరాన్తో పాటు గల్ఫ్ దేశాలతోనూ తమకు “సోదర సంబంధాలు” ఉన్నాయని చెప్పారు. ఈ సంబంధాలు పాకిస్థాన్కు ఎంతో ముఖ్యమైనవని పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో పాకిస్థాన్ ఎంతవరకు ఈ వివాదంలో జోక్యం చేసుకోవాలి? ఎక్కడ సంయమనం పాటించాలి? పూర్తిగా పక్కన ఉండగలదా? అనే అంశాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాల్సి వస్తోందని ఆసిఫ్ తెలిపారు.
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వం
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య వివాదానికి పరిష్కారం కనుగొనే ప్రయత్నాల్లో పాకిస్థాన్ గతంలో మధ్యవర్తిత్వ పాత్ర పోషించేందుకు ప్రయత్నించింది. అయితే కాల్పుల విరమణ ప్రయత్నాలు ఇప్పటివరకు శాశ్వత పరిష్కారాన్ని తీసుకురాలేకపోయాయి. దీంతో ఇస్లామాబాద్ ముందు మరింత క్లిష్టమైన దౌత్య సమీకరణం ఏర్పడింది. ఇరాన్తో సంబంధాలను దెబ్బతీయకుండా, అదే సమయంలో గల్ఫ్ మిత్రదేశాలకు మద్దతు ఇవ్వాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.
హౌతీ దాడులతో మరో కొత్త సమస్య
ఇదిలా ఉండగా, యెమెన్కు చెందిన ఇరాన్ అనుకూల హౌతీ దళాలు సౌదీ అరేబియాపై క్షిపణులు, డ్రోన్లతో దాడులు చేయడంతో పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారింది. తాజా దాడుల్లో సౌదీలోని పలు నగరాలు, ఇంధన, ఆర్థిక మౌలిక సదుపాయాలు లక్ష్యంగా మారాయి. ఈ దాడుల్లో 73 మంది పౌరులు గాయపడినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఈ పరిణామం పాకిస్థాన్కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది. ఎందుకంటే ఇటీవలే పాకిస్థాన్, సౌదీ అరేబియా, టర్కీ కలిసి మక్కా రక్షణ ఒప్పందం (Makkah Defence Alliance)పై సంతకం చేశాయి.
‘ఒకరిపై దాడి.. అందరిపై దాడిగానే’
ఈ రక్షణ ఒప్పందంలోని పరస్పర రక్షణ నిబంధనలపై ఎలాంటి సందేహం ఉండకూడదని ఖవాజా ఆసిఫ్ స్పష్టం చేశారు. మూడు దేశాల్లో ఏదైనా ఒక దేశంపై దాడి జరిగితే, దాన్ని మిగిలిన దేశాలపై జరిగిన దాడిగా పరిగణించే విధంగా ఒప్పందం ఉందని ఆయన తెలిపారు. అయితే ఈ ఒప్పందం స్వభావం రక్షణాత్మకమైనదేనని ఆసిఫ్ స్పష్టం చేశారు. మూడు దేశాలకు తమంతట తాముగా మరో దేశంపై దాడి చేసే అధికారం ఈ ఒప్పందం ఇవ్వదని చెప్పారు. సభ్య దేశాల్లో ఏదైనా ఒకదానిపై దాడి జరిగితేనే పరస్పర రక్షణ నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉంటుందని వివరించారు.
సౌదీలోకి యెమెన్ యుద్ధాన్ని విస్తరించొద్దని హౌతీలకు హెచ్చరిక
యెమెన్లో కొనసాగుతున్న ఘర్షణను సౌదీ అరేబియా భూభాగంలోకి విస్తరించేందుకు ప్రయత్నించవద్దని ఖవాజా ఆసిఫ్ హౌతీలను హెచ్చరించారు. యెమెన్లోని ఘర్షణను సౌదీ భూభాగంలోకి “ఎగుమతి” చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే మక్కా రక్షణ ఒప్పందంలోని సామూహిక రక్షణ నిబంధనలు అమల్లోకి రావచ్చని సూచించారు.
ఇరాన్తో సంబంధాలు.. గల్ఫ్ దేశాలతో అనుబంధం
పాకిస్థాన్కు ఇరాన్తో చారిత్రక, సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నాయి. అదే సమయంలో సౌదీ అరేబియా సహా గల్ఫ్ దేశాలతోనూ ఇస్లామాబాద్కు వ్యూహాత్మక సంబంధాలు ఉన్నాయి. ఈ రెండు వైపుల సంబంధాలను సమతుల్యం చేయడం ఇప్పుడు పాకిస్థాన్కు పెద్ద సవాలుగా మారింది. అందుకే అమెరికా-ఇరాన్ వివాదంపై పాకిస్థాన్ తన తదుపరి అడుగులను అత్యంత జాగ్రత్తగా వేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు
యెమెన్లో హౌతీలు, సౌదీ అరేబియా మధ్య ఘర్షణలు మళ్లీ తీవ్రతరం కావడం పశ్చిమాసియా పరిస్థితులను మరింత సంక్లిష్టంగా మారుస్తోంది. సౌదీ నేతృత్వంలోని బలగాలు గతంలో యెమెన్లో అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వానికి మద్దతుగా హౌతీలపై సైనిక చర్యలు చేపట్టాయి. ఇటీవలి హౌతీ దాడులు సౌదీ చమురు మౌలిక సదుపాయాలపై కూడా ప్రభావం చూపడంతో ప్రాంతీయ భద్రతతో పాటు ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో పాకిస్థాన్ ఒకవైపు ఇరాన్తో తన సంబంధాలను కాపాడుకోవాలి. మరోవైపు సౌదీ అరేబియాతో కుదుర్చుకున్న రక్షణ ఒప్పందానికి కట్టుబడి ఉండాలి. అమెరికా-ఇరాన్ వివాదంలో మధ్యవర్తిగా వ్యవహరించాలన్న ఆసక్తి కూడా ఉంది. దీంతో ఇస్లామాబాద్కు ప్రస్తుతం మధ్యవర్తిత్వం, దౌత్య సమతుల్యత, రక్షణ బాధ్యతల మధ్య నడవాల్సిన “టైట్రోప్” పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ADMISSION FROM KHAWAJA ASIF: “TIGHTROPE WALK” FOR PAKISTAN AMID U.S.-IRAN TENSIONS
Pakistan Defence Minister Khawaja Asif, when asked about Pakistan’s possible further role in negotiations between the U.S. and Iran amid escalating regional tensions:
“We have brotherly relations… pic.twitter.com/g9KCOloe94
— Subodh Kumar (@kumarsubodh_) September 9, 2026