తెలంగాణలోని కవ్వాల్ టైగర్ రిజర్వ్ మరోసారి వార్తల్లోకి వచ్చింది. పులుల సంరక్షణ కోసం టైగర్ జోన్ ఏర్పాటు చేసి ఏళ్లు గడుస్తున్నా.. ఆశించిన స్థాయిలో పులుల సంచారం కనిపించడం లేదని స్థానికులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. మరోవైపు అటవీశాఖ మాత్రం కవ్వాల్‌ను పులులకు అనువైన ఆవాసంగా అభివృద్ధి చేసేందుకు చర్యలు కొనసాగుతున్నాయని చెబుతోంది. దీంతో టైగర్ జోన్‌పై స్థానికులు, అటవీశాఖ మధ్య విభేదాలు ముదురుతున్నాయి.
2012లో టైగర్ జోన్ ఏర్పాటు
ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లాలోని జన్నారం కేంద్రంగా 2012లో కవ్వాల్ టైగర్ జోన్ ఏర్పాటు చేశారు. మొత్తం 892 చదరపు కిలోమీటర్ల కోర్ ఏరియా, 1,119 చదరపు కిలోమీటర్ల బఫర్ ఏరియాతో టైగర్ రిజర్వ్‌ను ప్రకటించారు. పులులకు అనువైన ఆవాసాన్ని సిద్ధం చేసేందుకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఆధ్వర్యంలో పలు సంరక్షణ చర్యలు చేపట్టారు. అడవిలో వన్యప్రాణులకు ఆహారం, నీరు అందుబాటులో ఉండేలా గడ్డి క్షేత్రాలు, నీటి కుంటలు, చెక్‌డ్యాంలను ఏర్పాటు చేశారు.
పులి కోసం.. వన్యప్రాణులకు ఆహారం, నీటి వసతులు
పులులకు ప్రధాన ఆహారంగా ఉండే శాఖాహార వన్యప్రాణుల సంఖ్యను పెంచేందుకు చర్యలు చేపట్టారు. అడవిలో పచ్చిక బయళ్లను అభివృద్ధి చేయడంతో పాటు నీటి వనరులను పెంచారు. అటవీ భూముల చుట్టూ కందకాలు కూడా ఏర్పాటు చేశారు. టైగర్ రిజర్వ్ పరిధిలోని గ్రామాల పునరావాసంలో భాగంగా మైసంపేట, రాంపూర్ గ్రామాలను కొత్తమద్దిపడగకు తరలించినట్లు అధికారులు చెబుతున్నారు. ఇన్ని చర్యలు చేపట్టినా.. కవ్వాల్‌లో ఆశించిన స్థాయిలో పులుల సంచారం లేకపోవడంపై స్థానికులు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు.
‘పులి లేనప్పుడు ఆంక్షలు ఎందుకు?’
టైగర్ జోన్ ఏర్పాటై దశాబ్దానికి పైగా గడిచినా తమ ప్రాంతంలో పులుల జాడ కనిపించడం లేదని స్థానికులు అంటున్నారు. అలాంటప్పుడు పులుల సంరక్షణ పేరుతో తమపై ఆంక్షలు విధించడం, అభివృద్ధి పనులకు ఇబ్బందులు కలిగించడం ఎందుకని ప్రశ్నిస్తున్నారు. కవ్వాల్ ప్రాంతం పులుల ఆవాసానికి అనువైనది కాదని కొందరు స్థానికులు వాదిస్తున్నారు. పులుల పేరుతో గత కొన్నేళ్లుగా జన్నారం మండల అభివృద్ధి నిలిచిపోయిందని ఆరోపిస్తున్నారు. టైగర్ జోన్‌ను వ్యతిరేకిస్తూ స్థానికులు దీక్షలు, నిరసనలు, బంద్‌లు నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ వైఖరిని నిరసిస్తూ జన్నారం పట్టణ బంద్‌ కూడా చేపట్టారు.
మానవ సంచారమే సమస్య అంటున్న అటవీశాఖ
మరోవైపు అటవీశాఖ మాత్రం స్థానికుల వాదనతో విభేదిస్తోంది. కవ్వాల్‌లో పులులు సంచరించకపోవడానికి పలు పర్యావరణ, మానవ జోక్య కారణాలు ఉన్నాయని అధికారులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా అడవిలో మానవ సంచారం పెరగడం, వాహనాల రాకపోకలు, నిరంతర అలజడి వంటి అంశాలు పులుల సంచారాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నాయని అధికారులు వివరిస్తున్నారు. ఇందులో భాగంగా గతంలో టైగర్ జోన్ పరిధిలో రాత్రివేళ రాకపోకలను నియంత్రించాలని అధికారులు నిర్ణయించినట్లు తెలుస్తోంది. అయితే స్థానికుల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత రావడంతో ఆ నిర్ణయం వెనక్కి తీసుకున్నారు.
తడోబా నుంచి పులుల తరలింపు?
కవ్వాల్‌లో పులుల సంఖ్యను పెంచేందుకు మహారాష్ట్రలోని తడోబా ప్రాంతం నుంచి పులులను తరలించే ప్రతిపాదనపై అధికారులు ఆలోచిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. పులులను కవ్వాల్‌కు తీసుకొచ్చి వాటికి అనువైన ఆవాసాన్ని కల్పించాలన్నది అటవీశాఖ ఉద్దేశంగా ఉంది. అయితే ఈ ప్రతిపాదనపై స్థానికుల స్పందన ఎలా ఉంటుందన్నది కీలకంగా మారింది.
టైగర్ జోన్ కొనసాగుతుందా?
ఒకవైపు పులుల సంరక్షణ కోసం టైగర్ జోన్ కొనసాగించాలన్నది అటవీశాఖ వైఖరి. మరోవైపు పులుల జాడే లేని ప్రాంతంలో టైగర్ జోన్ పేరుతో తమపై ఆంక్షలు విధించొద్దంటూ స్థానికులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఇప్పటికే నిరసనలు తీవ్రతరం కావడంతో కవ్వాల్ టైగర్ జోన్ భవిష్యత్తుపై చర్చ మొదలైంది. పులుల సంరక్షణ, అటవీ పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు స్థానికుల జీవనోపాధి, అభివృద్ధి అవసరాలను ఎలా సమన్వయం చేస్తారన్నదే ఇప్పుడు ప్రధాన ప్రశ్నగా మారింది.