టోక్యో: విషపూరిత పాములు, ఎలుకల నియంత్రణ కోసం తీసుకున్న ఓ ప్రయోగం చివరకు మరో పర్యావరణ సంక్షోభానికి దారితీసింది. 1979లో జపాన్లోని అమామి ఓషిమా ద్వీపంలో సుమారు 30 చిన్న భారతీయ ముంగిసలను ప్రవేశపెట్టారు. అయితే అవి అనుకున్న హబు పాములు, ఎలుకలను నియంత్రించకపోగా.. ద్వీపంలోని అరుదైన స్థానిక జంతువులను వేటాడటం ప్రారంభించాయి. దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల పాటు సాగిన నిర్మూలన చర్యల అనంతరం 2024లో ఆ ముంగిసలు ద్వీపం నుంచి పూర్తిగా అంతరించిపోయినట్లు జపాన్ ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
పాముల నియంత్రణ కోసం ముంగిసల ప్రవేశం
అమామి ఓషిమా జపాన్లోని ర్యూక్యూ దీవుల సమూహంలో భాగం. ప్రపంచంలో మరెక్కడా కనిపించని అనేక అరుదైన జీవులకు ఈ ద్వీపం ఆవాసంగా ఉంది. అమామి కుందేలు, అమామి స్పైనీ ఎలుక, అమామి ఇషికావా కప్ప వంటి స్థానిక జాతులు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
1979లో ఓకినావా ద్వీపం నుంచి సుమారు 30 ముంగిసలను అమామి ఓషిమాలోని నాజే నగర పరిధిలో విడుదల చేశారు. విషపూరితమైన హబు పాములు, ఎలుకలను నియంత్రించడమే లక్ష్యంగా ఈ చర్య చేపట్టారు. అయితే ముంగిసలు లక్ష్య జీవులపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా ఇతర జంతువులను కూడా వేటాడటం ప్రారంభించాయి.
30 నుంచి వేల సంఖ్యకు..
కాలక్రమంలో ముంగిసల సంఖ్య భారీగా పెరిగింది. కీటకాలు, కప్పలు, ఎలుకలు, కుందేళ్లతో పాటు అరుదైన అమామి కుందేలు, అమామి స్పైనీ ఎలుక వంటి స్థానిక జంతువులు కూడా వాటి బారిన పడ్డాయి. 1996–1999 మధ్య జపాన్ ప్రభుత్వం, కగోషిమా ప్రిఫెక్చర్ నిర్వహించిన అధ్యయనాల్లో ముంగిసలు ద్వీపంలోని విస్తృత ప్రాంతాలకు వ్యాపించినట్లు గుర్తించారు.
ఈ క్రమంలో 2000 నుంచి భారీ స్థాయిలో నిర్మూలన చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి. 2005లో జపాన్ ఇన్వేసివ్ ఏలియన్ స్పీసీస్ చట్టం కింద ముంగిసలను ఆక్రమణ జాతిగా గుర్తించారు. అనంతరం ‘అమామి ముంగూస్ బస్టర్స్’ బృందాన్ని ఏర్పాటు చేసి వేలాది ఉచ్చులు, ఆటోమేటిక్ కెమెరాలు, శిక్షణ పొందిన డిటెక్షన్ కుక్కలను ఉపయోగించారు.
2018 తర్వాత ఒక్క ముంగిస కూడా కనిపించలేదు
చివరిసారిగా 2018 ఏప్రిల్లో ముంగిసను పట్టుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఉచ్చులు, కెమెరాలు, డిటెక్షన్ కుక్కల ద్వారా నిరంతర పర్యవేక్షణ కొనసాగింది. పెద్ద, పర్వత ప్రాంతాలతో కూడిన ద్వీపంలో ఒక్క ముంగిస కూడా మిగలలేదని నిర్ధారించేందుకు గణాంక నమూనాలను కూడా ఉపయోగించారు.
చివరకు 2024 సెప్టెంబర్ 3న అమామి ఓషిమా నుంచి చిన్న భారతీయ ముంగిస పూర్తిగా నిర్మూలించబడినట్లు జపాన్ పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ అధికారికంగా ప్రకటించింది. ఇది స్థిరపడిన ముంగిస జనాభాను ద్వీపం నుంచి నిర్మూలించిన ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చర్యల్లో ఒకటిగా నమోదైంది.
స్థానిక జీవుల్లో పునరుద్ధరణ
ముంగిసల సంఖ్య తగ్గడంతో అమామి కుందేలు, స్పైనీ ఎలుక, ఇషికావా కప్ప తదితర స్థానిక జీవుల సంఖ్య, వాటి విస్తరణలో పునరుద్ధరణ సంకేతాలు కనిపించాయి. అయితే ఇతర పర్యావరణ ముప్పులు ఇప్పటికీ ఈ అరుదైన జీవులకు సవాలుగా కొనసాగుతున్నాయి.