ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ న్యూజిలాండ్ పర్యటన భారత్-న్యూజిలాండ్ ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో కీలక మలుపుగా నిలిచింది. ఈ పర్యటన సందర్భంగా రక్షణ, సముద్ర భద్రత, వాణిజ్యం, ఉగ్రవాద నిరోధక సహకారం, వ్యవసాయం, పర్యాటకం, క్రీడలు, సంస్కృతి, విద్య, విజ్ఞాన శాస్త్రం తదితర రంగాల్లో మొత్తం 18 కీలక ఒప్పందాలు, నిర్ణయాలు కుదిరాయి. అంతేకాకుండా, ఇరు దేశాలు తమ సంబంధాలను ‘వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం’ (Strategic Partnership) స్థాయికి తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయించాయి.
2030 నాటికి వాణిజ్యాన్ని రెట్టింపు చేయడమే లక్ష్యం
భారత్, న్యూజిలాండ్ మధ్య స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) కింద 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 7 బిలియన్ న్యూజిలాండ్ డాలర్లకు (సుమారు రూ.35,000 కోట్లు) పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ ఒప్పందం ద్వారా రెండు దేశాల మార్కెట్లకు మెరుగైన యాక్సెస్ కల్పించడంతో పాటు ఆర్థిక సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేయనున్నారు.
ఈ సందర్భంగా ప్రధాని మోడీ సామాజిక మాధ్యమం Xలో స్పందిస్తూ, ఈ ఏడాది ఇరు దేశాలు రికార్డు సమయంలో స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని పూర్తి చేశాయని, ఇప్పుడు సంబంధాలను వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య స్థాయికి తీసుకెళ్లామని పేర్కొన్నారు.
రక్షణ, సముద్ర భద్రతలో కీలక ఒప్పందాలు
భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ, న్యూజిలాండ్ రక్షణ దళం మధ్య సముద్ర సహకార ఒప్పందం కుదిరింది. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సమాచార మార్పిడి, ఉమ్మడి కార్యకలాపాలు, సమన్వయాన్ని పెంచే దిశగా ఈ ఒప్పందం ఉపయోగపడనుంది. అలాగే జలవిజ్ఞానం, నాటికల్ మ్యాపింగ్, సముద్ర డేటా పంచుకోవడం, శిక్షణ, సామర్థ్య పెంపు వంటి అంశాలపై కూడా అవగాహన ఒప్పందాలు కుదిరాయి. భారత నౌకాదళం, న్యూజిలాండ్ రక్షణ దళం మధ్య పరస్పర లాజిస్టిక్స్ సహకార ఒప్పందం కూడా ఈ పర్యటనలో భాగంగా అమల్లోకి వచ్చింది.
ఉగ్రవాద నిరోధక చర్యల్లో ఉమ్మడి సహకారం
ఉగ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడానికి ఇరు దేశాలు సంయుక్త కార్యవర్గం (Joint Working Group) ఏర్పాటు చేయాలని అంగీకరించాయి. ఉగ్రవాదానికి సంబంధించిన సమాచార మార్పిడి, ఉమ్మడి వ్యూహాల రూపకల్పన, భద్రతా సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడంపై ఈ బృందం దృష్టి సారించనుంది. అలాగే భారత జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ అథారిటీ (NDMA), న్యూజిలాండ్ జాతీయ అత్యవసర నిర్వహణ సంస్థ (NEMA) మధ్య కూడా విపత్తు నిర్వహణలో సహకార ఒప్పందం కుదిరింది.
వ్యవసాయం, పాడి పరిశ్రమలకు ప్రాధాన్యం
వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమల రంగాల్లో సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఉత్తమ విధానాల మార్పిడిపై రెండు దేశాలు అంగీకరించాయి. కివీఫ్రూట్ ఉత్పత్తి అభివృద్ధికి ప్రత్యేక కార్యాచరణ ప్రణాళికను రూపొందించడంతో పాటు నాగాలాండ్, ఉత్తరాఖండ్లో రెండు సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
పర్యాటకం, క్రీడలు, సంస్కృతికి ఊతం
పర్యాటక రంగ అభివృద్ధి కోసం ప్రత్యేక అవగాహన ఒప్పందం కుదిరింది. క్రీడల రంగంలో శిక్షణ, స్పోర్ట్స్ సైన్స్, స్పోర్ట్స్ మెడిసిన్, క్రీడాకారుల అభివృద్ధికి ఉమ్మడి కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించారు. సాంస్కృతిక రంగంలో కళలు, వారసత్వం, సాంస్కృతిక మార్పిడిని ప్రోత్సహించేలా ఇరు దేశాల మధ్య సహకారం మరింత బలోపేతం కానుంది.
లోథాల్ సముద్ర వారసత్వ ప్రాజెక్టుకు సహకారం
గుజరాత్లో అభివృద్ధి చేస్తున్న జాతీయ సముద్ర వారసత్వ సముదాయం (National Maritime Heritage Complex) అభివృద్ధికి భారత్, న్యూజిలాండ్ మారిటైమ్ మ్యూజియంల మధ్య ఒప్పందం కుదిరింది. ఈ ప్రాజెక్టులో సాంకేతిక సహకారం, ఉమ్మడి కార్యక్రమాలు చేపట్టనున్నారు.
ఇండో-పసిఫిక్, బయోఫ్యూయల్స్లో భాగస్వామ్యం
ఇండో-పసిఫిక్ ఓషన్స్ ఇనిషియేటివ్ (IPOI)లోని సముద్ర భద్రతా విభాగంలో న్యూజిలాండ్ చేరింది. అక్రమ చేపల వేటను అరికట్టడం, సముద్ర భద్రతను బలోపేతం చేయడంపై కలిసి పనిచేయనుంది. అలాగే గ్లోబల్ బయోఫ్యూయల్స్ అలయన్స్లో కూడా న్యూజిలాండ్ చేరేందుకు అంగీకరించింది.
విద్య, పరిశోధన రంగాల్లో ఒప్పందాలు
గోవాలోని నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ పోలార్ అండ్ ఓషన్ రీసెర్చ్ (NCPOR), న్యూజిలాండ్లోని కాంటర్బరీ విశ్వవిద్యాలయం మధ్య అంటార్కిటికా పరిశోధన, విద్యా మార్పిడి, సామర్థ్య పెంపుపై ఒప్పందం కుదిరింది. అలాగే NIFTEM-K, మాస్సే విశ్వవిద్యాలయం మధ్య పరిశోధన, విద్యార్థుల మార్పిడి, విద్యా సహకారం కోసం మరో ఒప్పందం జరిగింది.
‘రోడ్మ్యాప్ 2030’ విడుదల
ఈ పర్యటనలో భాగంగా భారత్, న్యూజిలాండ్ ‘Strategic Partnership and Roadmap 2030’ను విడుదల చేశాయి. రాబోయే నాలుగేళ్లలో వాణిజ్యం, రక్షణ, సముద్ర భద్రత, వ్యవసాయం, పర్యాటకం, క్రీడలు, సంస్కృతి, ప్రజల మధ్య సంబంధాలు, ఇండో-పసిఫిక్ సహకారం, బహుపాక్షిక వేదికల్లో సమన్వయం వంటి రంగాల్లో దశలవారీగా సహకారాన్ని విస్తరించాలని ఇరు దేశాలు నిర్ణయించాయి.
This has been a great year for the India-New Zealand partnership. Earlier this year, our nations concluded a Free Trade Agreement in record time and now, we have elevated our ties to a Strategic Partnership. Next up, we wish to double bilateral trade by 2030! https://t.co/IyR5qpUt2X
— Narendra Modi (@narendramodi) July 11, 2026