Raksha Bandhan 2026: శ్రావణ మాసంలోని పౌర్ణమి రోజున జరుపుకునే రక్షా బంధన్ పండుగకు ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. ఈ ఏడాది ఆగస్టు 28న రక్షాబంధన్ జరుపుకోనున్నారు. అయితే పౌర్ణమి తిథి, చంద్రగ్రహణం, పంచక్ వంటి అంశాల కారణంగా రాఖీ కట్టే సమయం విషయంలో చాలామందిలో సందేహాలు నెలకొన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో రక్షాబంధన్ తేదీ, శుభ సమయం, రాహుకాలం, రాఖీ కట్టే విధానం వంటి వివరాలను తెలుసుకుందాం.
ఆగస్టు 28నే రక్షాబంధన్
ఈ సంవత్సరం శ్రావణ శుక్ల పక్ష పౌర్ణమి తిథి ఆగస్టు 27 ఉదయం 9:08 గంటలకు ప్రారంభమై, ఆగస్టు 28 ఉదయం 9:48 గంటలకు ముగుస్తుంది. పౌర్ణమి తిథి ఆగస్టు 28 ఉదయం వరకు ఉండటంతో ఆ రోజే రక్షాబంధన్ పండుగను జరుపుకోవాలని పండితులు సూచిస్తున్నారు. భద్ర కాలం విషయంలో కూడా ఎలాంటి ఇబ్బంది లేదని సమాచారం. అలాగే చంద్రగ్రహణం ఉన్నప్పటికీ అది భారత్లో కనిపించదు. అందువల్ల భారతదేశంలో రక్షాబంధన్ సందర్భంగా చంద్రగ్రహణాన్ని చూసి ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని చెబుతున్నారు.
రాఖీ కట్టేందుకు అత్యంత శుభ సమయం
ఆగస్టు 28న ఉదయం 5:57 గంటల నుంచి 9:48 గంటల వరకు రాఖీ కట్టేందుకు అత్యంత శుభ సమయంగా పరిగణిస్తున్నారు. పౌర్ణమి తిథి ఉదయం 9:48 గంటలకు ముగుస్తుంది. జ్యోతిష్యుల ప్రకారం రాహుకాలాన్ని మినహాయించి రోజులో ఇతర సమయాల్లో కూడా సోదరుడికి రాఖీ కట్టవచ్చని చెబుతున్నారు. ఆగస్టు 28న రాహుకాలం ఉదయం 10:46 నుంచి మధ్యాహ్నం 12:22 గంటల వరకు ఉంటుంది. మరోవైపు అభిజిత్ ముహూర్తం ఉదయం 11:56 నుంచి మధ్యాహ్నం 12:48 గంటల వరకు ఉంటుంది. ఈ సమయంలో కూడా రాఖీ కట్టవచ్చని సూచిస్తున్నారు.
రాఖీ కట్టే ముందు పూజా సామగ్రి సిద్ధం చేసుకోండి
రక్షాబంధన్ రోజున ముందుగా పూజా పళ్లెం సిద్ధం చేసుకోవాలి. అందులో రోలీ, చందనం, బియ్యపు గింజలు, పెరుగు, రాఖీ, మిఠాయిలను ఉంచుకోవాలి. సోదరుడికి హారతి ఇవ్వడానికి నెయ్యి దీపాన్ని కూడా సిద్ధంగా ఉంచుకోవాలి. ముందుగా రాఖీ, పూజా పళ్లెంను దేవుడికి సమర్పించి పూజ చేయాలని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం. అనంతరం సోదరుడిని తూర్పు లేదా ఉత్తరం వైపు ముఖంగా కూర్చోబెట్టి రాఖీ కట్టాలి.
సోదరుడికి రాఖీ ఎలా కట్టాలి?
ముందుగా సోదరుడి నుదుటిపై రోలీ, చందనం, బియ్యంతో తిలకం పెట్టాలి. ఆ తర్వాత రాఖీ కట్టి హారతి ఇవ్వాలి. అనంతరం మిఠాయి తినిపించి సోదరుడి ఆయురారోగ్యాలు, క్షేమం కోసం ప్రార్థించాలి. రాఖీ కట్టిన తర్వాత తల్లిదండ్రులు, గురువుల ఆశీర్వాదం తీసుకోవడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. అనంతరం సోదరుడు తన సోదరికి తన శక్తి మేరకు బహుమతి ఇవ్వడం రక్షాబంధన్ సంప్రదాయంలో భాగంగా కొనసాగుతోంది.
తిలకం పెట్టే విధానం కూడా ప్రత్యేకమే
రాఖీ కట్టే ముందు సోదరుడి నుదుటిపై తిలకం పెట్టే సమయంలో రోలీ, చందనం, బియ్యాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఉంగరపు వేలితో తిలకం పెట్టి, అనంతరం బొటనవేలితో దానిని నుదుటి పైభాగం వరకు తీసుకెళ్లాలని చెబుతారు. తిలకంపై బియ్యపు గింజలు ఉంచి సోదరుడి దీర్ఘాయువు కోసం ప్రార్థిస్తారు.
రాఖీకి మూడు ముడులు ఎందుకు వేస్తారు?
రక్షా సూత్రానికి మూడు ముడులు వేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. మొదటి ముడి సోదరుడి దీర్ఘాయువు, ఆరోగ్యం కోసం ప్రార్థనకు సంకేతంగా చెబుతారు. రెండో ముడి జీవితాంతం తనను రక్షిస్తానని సోదరుడు ఇచ్చే మాటకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. మూడో ముడి సోదరుడి జీవితంలో సంతోషం, మాధుర్యం నిండాలని కోరుకునే సంకేతంగా చెబుతారు.
చంద్రగ్రహణం, పంచక్ ప్రభావం ఉంటుందా?
ఈ ఏడాది రక్షాబంధన్ సమయంలో చంద్రగ్రహణం గురించి చర్చ జరుగుతున్నప్పటికీ, భారత్లో ఈ చంద్రగ్రహణం కనిపించదని సమాచారం. అందువల్ల భారతదేశంలో గ్రహణ సూతక కాలం వర్తించదని జ్యోతిష్య సంప్రదాయాల్లో చెబుతున్నారు. పంచక్ వంటి అంశాలపై ప్రాంతానుసారం పంచాంగ గణనలు మారవచ్చు కాబట్టి, స్థానిక పంచాంగం ప్రకారం సమయాలను నిర్ధారించుకోవడం మంచిది.
రక్షాబంధన్ సంప్రదాయం ఎలా ప్రారంభమైంది?
రక్షణ, భద్రతకు ప్రతీకగా కట్టే పవిత్రమైన దారాన్నే రక్షా సూత్రం లేదా రాఖీగా భావిస్తారు. రక్షాబంధన్ రోజున సోదరీమణులు తమ సోదరుల మణికట్టుకు రాఖీ కట్టి, వారి ఆయురారోగ్యాలు, సుఖసంతోషాల కోసం ప్రార్థిస్తారు. సోదరులు తమ సోదరీమణులను జీవితాంతం రక్షిస్తామని మాట ఇస్తారు. పురాణ విశ్వాసాల ప్రకారం రాజసూయ యజ్ఞం సమయంలో ద్రౌపది తన కొంగులోని ఒక భాగాన్ని శ్రీకృష్ణుడికి రక్షా సూత్రంగా కట్టిందని చెబుతారు. అక్కడి నుంచి సోదరుడు-సోదరి మధ్య రక్షాబంధన్ సంప్రదాయం మరింత ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చిందనే నమ్మకం ఉంది.
బ్రాహ్మణులకు కూడా రక్షా సూత్రం కట్టే సంప్రదాయం
రక్షాబంధన్కు సోదరుడు-సోదరి బంధంతో పాటు మరో ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత కూడా ఉంది. బ్రాహ్మణులు తమ పోషకులకు, యజమానులకు శుభం కలగాలని కోరుతూ రక్షా సూత్రం కట్టే సంప్రదాయం కూడా ఉంది. ఈ రోజున వేద పఠనం చేసే బ్రాహ్మణులు యజుర్వేద పారాయణాన్ని ప్రారంభిస్తారని చెబుతారు. విద్యను ప్రారంభించడానికి కూడా ఈ రోజును శుభప్రదంగా భావించే సంప్రదాయం ఉంది. మొత్తంగా.. ఆగస్టు 28న రక్షాబంధన్ జరుపుకోనున్న నేపథ్యంలో ఉదయం 5:57 నుంచి 9:48 గంటల వరకు రాఖీ కట్టేందుకు శుభ సమయంగా చెబుతున్నారు. రాహుకాలాన్ని మినహాయించి ఇతర సమయాల్లోనూ రాఖీ కట్టవచ్చని జ్యోతిష్య సంప్రదాయాలు సూచిస్తున్నాయి. ప్రాంతీయ పంచాంగం ప్రకారం తుది ముహూర్తాన్ని నిర్ధారించుకోవడం ఉత్తమం.