ముడిచమురు నిల్వల్లో ప్రపంచంలోనే అగ్రగామిగా ఉన్న ఇరాన్, తన దేశ ప్రజలకు ఇంధనాన్ని అత్యంత చౌకగా అందిస్తోంది. 2026 మార్చి నాటి లెక్కల ప్రకారం, అక్కడ లీటరు పెట్రోల్ ధర వింటే ఎవరైనా ముక్కున వేలేసుకోవాల్సిందే. యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు, ఆర్థిక ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ ప్రభుత్వం భారీగా సబ్సిడీలు ఇస్తూ ధరలను నియంత్రిస్తోంది. అసలు ఇరాన్లో పెట్రోల్ ధరలు ఇంత తక్కువగా ఉండటానికి కారణం ఏంటి? అక్కడి ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న మూడు అంచెల ధరల విధానం ఏంటి? అనే ఆసక్తికర అంశాలను ఇప్పుడు సవివరంగా విశ్లేషిద్దాం.
కళ్లు చెదిరే ధర: మార్చి 2026 నాటికి ఇరాన్లో ఆక్టేన్-95 పెట్రోల్ ధర లీటరుకు కేవలం 15,000 ఇరానియన్ రియాల్స్. భారత కరెన్సీలో దీని విలువ దాదాపు రూ. 2.50 మాత్రమే.
సబ్సిడీల వెల్లువ: ఇరాన్ ప్రభుత్వం ప్రజలపై భారం పడకుండా భారీగా రాయితీలు ఇస్తోంది. ప్రతి నెలా మొదటి 60 లీటర్ల వరకు అత్యంత తక్కువ ధరకే ఇంధనాన్ని అందిస్తోంది. వినియోగం పెరిగే కొద్దీ ధరలో స్వల్ప మార్పులు ఉండేలా మూడు అంచెల విధానాన్ని అమలు చేస్తోంది.
యుద్ధం ఆర్థిక వ్యవస్థ: అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ వర్సెస్ ఇరాన్ యుద్ధ పరిస్థితుల కారణంగా హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా రవాణా కష్టమైనప్పటికీ, దేశీయంగా మాత్రం ధరలు పెరగకుండా ప్రభుత్వం జాగ్రత్త పడుతోంది. అయితే, ఈ సబ్సిడీల వల్ల ప్రభుత్వం ఏటా వందల బిలియన్ డాలర్ల నష్టాన్ని భరిస్తోంది.
స్మగ్లింగ్ నియంత్రణ: ధరలు ఇంత తక్కువగా ఉండటం వల్ల సరిహద్దు దేశాలకు పెట్రోల్ స్మగ్లింగ్ అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. దీనిని అరికట్టడానికి ప్రభుత్వం రేషన్ కార్డుల వంటి విధానాలను కఠినతరం చేస్తోంది.
పెట్రోల్ ధరలు తక్కువగా ఉండటం ఇరాన్ ప్రజలకు ఊరటనిచ్చే విషయమే అయినా, అది ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై పెను భారంగా మారుతోంది. భవిష్యత్తులో ఈ సబ్సిడీలు ఇలాగే కొనసాగుతాయా లేదా అన్నది వేచి చూడాలి.
వాహనం నడిపేటప్పుడు టైర్లలో గాలి సరైన పరిమాణంలో ఉండేలా చూసుకోవడం అనవసరంగా క్లచ్ వాడకపోవడం వల్ల పెట్రోల్ ఆదా అవుతుంది.