ప్రపంచంలోని అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా నిలిచిన భారతదేశంలో జననాల రేటు క్రమంగా తగ్గుతుండటంపై Elon Musk ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. భారతదేశ సంతానోత్పత్తి రేటు (Total Fertility Rate – TFR) జనాభా స్థిరంగా కొనసాగేందుకు అవసరమైన పునఃస్థాపన స్థాయి (Replacement Level) కంటే దిగువకు పడిపోయిందని ఆయన పేర్కొన్నారు. సోషల్ మీడియా వేదిక ఎక్స్ (X)లో స్పందించిన మస్క్, “భారతదేశ జననాల రేటు పునఃస్థాపన స్థాయి కంటే దిగువకు పడిపోయింది. ముఖ్యంగా ఎక్కువ చదువుకున్న వర్గాల్లో ఈ పరిస్థితి చాలా సంవత్సరాల క్రితమే ప్రారంభమైంది” అని వ్యాఖ్యానించారు.
మస్క్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు, భారతదేశ జననాల రేటుపై వెలువడిన తాజా గణాంకాల నేపథ్యంలో ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. నివేదికల ప్రకారం, దేశ మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు (TFR) గత దశాబ్దంలో 2.3 నుంచి 1.9కి తగ్గింది. సాధారణంగా ఒక దేశ జనాభా స్థిరంగా కొనసాగాలంటే సంతానోత్పత్తి రేటు సుమారు 2.1 ఉండాలి. దీనినే పునఃస్థాపన స్థాయి అంటారు.
రాజధాని ఢిల్లీలో పరిస్థితి మరింత ఆసక్తికరంగా ఉంది. అక్కడ సంతానోత్పత్తి రేటు 1.2కు పడిపోయినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది అనేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కంటే కూడా తక్కువ స్థాయిలో ఉండటం విశేషం. ఈ అంశంపై ఇటీవల The Economist ప్రచురించిన కథనంలో, “భారతదేశ జనాభా త్వరలో తగ్గడం ప్రారంభమవుతుంది” అని పేర్కొంది. ప్రస్తుతం దేశ జనాభా పెరుగుతున్నప్పటికీ, తక్కువ జననాల రేటు ప్రభావం రానున్న దశాబ్దాల్లో స్పష్టంగా కనిపించే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, పట్టణీకరణ, మహిళల విద్యా స్థాయి పెరగడం, ఉపాధి అవకాశాల విస్తరణ, వివాహాలు ఆలస్యంగా జరగడం, కుటుంబ నియంత్రణపై అవగాహన పెరగడం వంటి కారణాల వల్ల జననాల రేటు తగ్గుతోంది. జననాల రేటు తగ్గడం తక్షణ సమస్య కాకపోయినా, దీర్ఘకాలంలో వృద్ధ జనాభా పెరగడం, శ్రామిక శక్తి తగ్గడం, ఆర్థిక వృద్ధిపై ప్రభావం చూపే అవకాశాలు ఉన్నాయని జనాభా నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.