డయాబెటిస్‌ను దూరంగా ఉంచుకోవాలంటే కేవలం తీపి పదార్థాలను తగ్గించడం ఒక్కటే సరిపోదు. మనం ప్రతిరోజూ చేసే చిన్న చిన్న అలవాట్లను కూడా గమనించాలి. కొన్ని అధ్యయనాల్లో అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్ ఎక్కువగా తీసుకోవడం, బ్రేక్‌ఫాస్ట్‌ను తరచూ మానేయడం, పొగతాగడం వంటి అలవాట్లకు టైప్-2 డయాబెటిస్ ముప్పుతో సంబంధం ఉన్నట్లు గుర్తించారు.
1. ప్యాక్‌డ్ ఫుడ్‌నే ఎక్కువగా తింటున్నారా?
ప్యాకెట్‌లో దొరికే ప్రతి ఆహారం ఒకేలా ఉండదు. అయితే అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్‌ను ఎక్కువగా తీసుకోవడం టైప్-2 డయాబెటిస్ ముప్పుతో సంబంధం ఉన్నట్లు పలు అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇటీవలి మెటా-అనాలిసిస్‌లలో అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్ తీసుకునే పరిమాణం పెరిగే కొద్దీ డయాబెటిస్ ప్రమాదం కూడా పెరిగినట్లు గుర్తించారు.
అందుకే తరచూ ప్యాకెట్ స్నాక్స్, చక్కెర కలిగిన పానీయాలు, అధికంగా ప్రాసెస్ చేసిన మాంసాహారం, రెడీ-టు-ఈట్ ఆహారాలపై ఆధారపడకుండా.. వీలైనంత వరకు తాజా, తక్కువగా ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం మంచిది.
2. ఉదయం టిఫిన్‌ను తరచూ స్కిప్ చేస్తున్నారా?
బరువు తగ్గాలనే ఉద్దేశంతో లేదా బిజీ షెడ్యూల్ కారణంగా చాలామంది ఉదయం అల్పాహారాన్ని మానేస్తుంటారు. బ్రేక్‌ఫాస్ట్‌ను తరచూ మానేయడం, టైప్-2 డయాబెటిస్ ముప్పు మధ్య సంబంధం ఉందని పరిశోధనలు సూచించాయి. ఒక మెటా-అనాలిసిస్‌లో బ్రేక్‌ఫాస్ట్ స్కిప్ చేసేవారిలో డయాబెటిస్ ప్రమాదం ఎక్కువగా కనిపించింది. అయితే ఇది పరిశీలనా ఆధారిత సంబంధం మాత్రమే.. టిఫిన్ మానేయడం ఒక్కటే డయాబెటిస్‌కు ప్రత్యక్ష కారణమని నిర్ధారించలేం.
అందుకే ఉదయం తినే ఆహారాన్ని పూర్తిగా వదిలేయడం కంటే.. మీ శరీర అవసరాలకు సరిపోయే సమతుల్యమైన అల్పాహారం తీసుకోవడం మంచిది.
3. గంటల తరబడి కదలకుండా కూర్చుంటున్నారా?
ఆఫీసు పని, కంప్యూటర్ పని, టీవీ లేదా మొబైల్ కారణంగా రోజులో చాలా గంటలు కూర్చునే అలవాటు పెరిగింది. ఎక్కువసేపు నిరంతరంగా కూర్చోవడం ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు. డయాబెటిస్ నిర్వహణకు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలు కూడా ఎక్కువసేపు కూర్చునే సమయాన్ని కనీసం ప్రతి 30 నిమిషాలకు ఒకసారి కదలికతో విరమించుకోవాలని సూచిస్తున్నాయి.
అందుకే గంటల తరబడి ఒకే చోట కూర్చోకుండా మధ్య మధ్యలో లేచి కొద్దిసేపు నడవడం, రోజువారీ శారీరక శ్రమను పెంచడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
4. నిద్ర విషయంలో నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారా?
రాత్రిళ్లు ఆలస్యంగా పడుకోవడం, ప్రతిరోజూ వేర్వేరు సమయాల్లో నిద్రపోవడం, సరిపడా నిద్ర లేకపోవడం వంటి అలవాట్లు కూడా మెటబాలిక్ ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. నిద్ర నాణ్యత, నిద్ర సమయం, నిద్ర విధానాలు టైప్-2 డయాబెటిస్ ప్రమాదంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
అందుకే పెద్దలకు సాధారణంగా అవసరమైనంత నిద్రను క్రమమైన సమయాల్లో పొందడం, రాత్రివేళ నిద్రకు ఆటంకం కలిగించే అలవాట్లను తగ్గించడం ముఖ్యం. “7–8 గంటలు అందరికీ తప్పనిసరి” అనే ఒకే సంఖ్య కంటే, వయసు మరియు వ్యక్తిగత అవసరాలకు సరిపోయే తగినంత నిద్రపై దృష్టి పెట్టడం మంచిది.
5. స్మోకింగ్ అలవాటు ఉందా?
సిగరెట్‌ తాగడం ఊపిరితిత్తులకే కాదు.. రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణకు కూడా ఇబ్బందులు కలిగించవచ్చు. CDC ప్రకారం, పొగతాగేవారికి పొగతాగని వారితో పోలిస్తే టైప్-2 డయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదం సుమారు 30–40 శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది. నికోటిన్‌తో పాటు పొగలోని ఇతర రసాయనాలు శరీరంలో ఇన్సులిన్‌ పనితీరు, వాపు వంటి ప్రక్రియలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
కాబట్టి డయాబెటిస్ ముప్పును తగ్గించుకోవాలనుకునేవారు తీపి పదార్థాలను మాత్రమే కాకుండా.. స్మోకింగ్‌ను కూడా దూరం పెట్టడం చాలా ముఖ్యం.
స్వీట్లు మానేయడం మాత్రమే సరిపోదు..
టైప్-2 డయాబెటిస్ ముప్పు విషయంలో ఒకే ఒక్క అలవాటును నిందించడం సరైనది కాదు. ఆహారం, శారీరక శ్రమ, నిద్ర, పొగతాగడం, శరీర బరువు, కుటుంబ చరిత్ర వంటి అనేక అంశాలు కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి. అందుకే తీపి పదార్థాలను తగ్గించడంతో పాటు, రోజువారీ ఆహారంలో ఎక్కువగా ప్రాసెస్ చేసిన పదార్థాలను తగ్గించడం, కదలిక పెంచడం, తగినంత నిద్రపోవడం, స్మోకింగ్‌కు దూరంగా ఉండడం వంటి మార్పులు చేయడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
గమనిక:
ఇక్కడ పేర్కొన్న విషయాలు సాధారణ ఆరోగ్య అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఈ అలవాట్లలో ఏదైనా ఉన్నంత మాత్రాన తప్పనిసరిగా డయాబెటిస్ వస్తుందని అర్థం కాదు. కుటుంబ చరిత్ర, వయసు, శరీర బరువు, ఆహారం, శారీరక శ్రమ వంటి అనేక అంశాలు టైప్-2 డయాబెటిస్ ప్రమాదాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. రక్తంలో చక్కెరపై అనుమానం ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.