గుజరాత్లోని బనస్కాంత జిల్లా వాడియా గ్రామం గురించి వెలుగులోకి వచ్చిన కథనం దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీస్తోంది. సుమారు 750 మంది జనాభా ఉన్న ఈ గ్రామంలో సరణియా సమాజానికి చెందిన కుటుంబాలు ఎక్కువగా నివసిస్తాయి. తరతరాలుగా ఇక్కడి మహిళలను వ్యభిచార రొంపిలోకి నెట్టే సామాజిక పరిస్థితులు కొనసాగుతున్నాయని తాజా పీటీఐ కథనం పేర్కొంది. కుటుంబంలోని పురుషులే మహిళలకు కస్టమర్లను తీసుకురావడం కూడా ఈ వ్యవస్థలో భాగంగా కొనసాగుతున్నట్లు వివరించింది.
ఈ పరిస్థితుల నుంచి తమ కుమార్తెలను దూరంగా ఉంచేందుకు కొన్ని కుటుంబాలు చిన్న వయసులోనే నిశ్చితార్థాలు చేయడం ప్రారంభించాయి. గ్రామంలో ఏర్పడిన ఒక అనధికారిక సామాజిక ఆచారం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. నిశ్చితార్థం లేదా వివాహం జరిగిన బాలికలను వ్యభిచారంలోకి నెట్టకూడదనే భావన ఉంది. ఫలితంగా కొందరు కుటుంబాలు ఏడేళ్ల వయసులోనే అమ్మాయిలకు సంబంధాలు కుదురుస్తున్నాయి. అయితే బాల్య నిశ్చితార్థం కూడా బాల్యవివాహాల సమస్యతో ముడిపడి ఉండటంతో, ఇది మరో సంక్లిష్టమైన సామాజిక సమస్యగా మారింది.
వాడియాకు చెందిన 19 ఏళ్ల యువతి కథ ఈ మార్పుకు ఒక ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది. ఆమె తల్లి, అమ్మమ్మ గతంలో వ్యభిచారంలో ఉన్నప్పటికీ.. ఆమె ప్రస్తుతం నర్సింగ్ చదువుతోంది. 11 ఏళ్ల వయసులో ఆమెకు నిశ్చితార్థం కాగా, 18 ఏళ్లకు వివాహం జరిగింది. తన కుటుంబంలోని గత పరిస్థితులు తన జీవితాన్ని నిర్ణయించకూడదనే లక్ష్యంతో ఆమె విద్యను కొనసాగిస్తోంది.
2012లో మొదలైన మార్పు..!
వాడియాలో మార్పుకు 2012లో జరిగిన తొలి సామూహిక వివాహ కార్యక్రమం ఒక కీలక మలుపుగా నిలిచింది. స్వచ్ఛంద సంస్థ విచార్తా సముదాయ్ సమర్థన్ మంచ్ (VSSM) కుటుంబాలను ఒప్పించి పలువురు యువతులను వ్యభిచారానికి దూరంగా ఉంచే ప్రయత్నం చేసింది. అప్పటి నుంచి గ్రామంలో సామూహిక వివాహాలు, నిశ్చితార్థ కార్యక్రమాలు కొనసాగుతున్నాయి.
VSSM వ్యవస్థాపకురాలు మిట్టల్ పటేల్ ఈ ఉద్యమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. కుటుంబాలను ఒప్పించడం, పిల్లలను చదివించడం, ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం వంటి చర్యల ద్వారా మార్పు తీసుకురావడానికి ప్రయత్నాలు జరిగాయని మిట్టల్ పటేల్ తెలిపారు. 160 కుటుంబాల్లో 90 కుటుంబాలను ఈ వృత్తికి దూరంగా ఉండేలా ఒప్పించినట్లు ఆమె వెల్లడించారు. వ్యవసాయం, చిన్న వ్యాపారాలు, పాడి పరిశ్రమ వంటి ప్రత్యామ్నాయ జీవనోపాధి మార్గాలను ప్రోత్సహించడం కూడా ఇందులో భాగమే అన్నారు.
చరిత్రతో ముడిపడిన నేపథ్యం
సరణియా సమాజం గతంలో సంచార జీవనం సాగించేదని, రాజస్థాన్లోని మేవార్ ప్రాంతంతో వారికి చారిత్రక సంబంధాలు ఉన్నాయని పలు పాత కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. కాలక్రమంలో జీవనోపాధి అవకాశాలు తగ్గడం, పేదరికం, సామాజిక ఒత్తిళ్లు వంటి కారణాలతో మహిళలు వ్యభిచార రొంపిలోకి వెళ్లిన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయని సామాజిక కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు.
అయితే వాడియా కథను కేవలం ఒక గ్రామానికి సంబంధించిన సంచలన ఘటనగా చూడలేమని సామాజిక కార్యకర్తల ప్రయత్నాలు సూచిస్తున్నాయి. విద్య, ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి, చట్టబద్ధమైన వివాహ వయసు, బాలికల రక్షణ వంటి అంశాలపై దీర్ఘకాలికంగా పనిచేస్తే తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న దుష్ప్రభావాల నుంచి కుటుంబాలను బయటకు తీసుకురావచ్చని ఈ గ్రామంలో జరుగుతున్న మార్పులు చూపిస్తున్నాయి.
మరిన్ని హ్యుమన్ ఇంట్రెస్ట్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..