అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మరోసారి ఇరాన్కు తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. “ఈరోజు మళ్లీ వారిని గట్టిగా దెబ్బకొడతాం” అంటూ వ్యాఖ్యానించారు. గల్ఫ్ ప్రాంతంలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య సైనిక ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ ముదురుతున్న నేపథ్యంలో ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి.
బహ్రెయిన్, కువైట్, జోర్డాన్లలో ఉన్న అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై ఇరాన్ దాడులు చేసిన కొన్ని గంటలకే ట్రంప్ స్పందించారు. బుధవారం తెల్లవారుజామున ఇరాన్పై అమెరికా వైమానిక దాడులు నిర్వహించగా.. దానికి ప్రతిగా ఇరాన్ ప్రాంతీయ దేశాలపై క్షిపణి దాడులు చేపట్టింది. ఈ పరిణామాలు యుద్ధం ముగింపునకు జరుగుతున్న ప్రయత్నాలకు ఎదురుదెబ్బగా మారాయి.
వైట్ హౌస్లో మీడియాతో మాట్లాడిన ట్రంప్.. “ఈరోజు మళ్లీ వారిని గట్టిగా దెబ్బకొడతాం. ఇరాన్ వెంటనే అమెరికాతో ఒప్పందం చేసుకోవాలి” అని హెచ్చరించారు. యుద్ధం ప్రారంభమైన సమయంలో ఇరాన్లోని వంతెనలు, విద్యుత్ కేంద్రాలపై దాడి చేస్తామని చేసిన హెచ్చరికలను అమలు చేస్తారా అనే ప్రశ్నకు మాత్రం ఆయన స్పష్టమైన సమాధానం ఇవ్వలేదు. “మేము ఒప్పందానికి చాలా దగ్గరగా వచ్చాం. కానీ ఇరాన్ కావాలనే ఆలస్యం చేస్తోంది” అని ట్రంప్ ఆరోపించారు. ఆసక్తికరంగా కేవలం రెండు రోజుల క్రితం యుద్ధం ముగిసే అవకాశం ఉందని.. చర్చలు తుది దశలో ఉన్నాయని వ్యాఖ్యానించారు.
ఇరాన్కు ప్రధాన అస్త్రం
వారాల తరబడి బాంబు దాడులు ఎదుర్కొన్నప్పటికీ ఇరాన్ వెనక్కి తగ్గడం లేదు. ప్రపంచ చమురు, సహజ వాయువు రవాణాకు కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని మూసివేసే సామర్థ్యం తమకు బలమైన చర్చా ఆయుధమని టెహ్రాన్ భావిస్తోంది. ఇదే కారణంగా ఇరాన్ తన వైఖరిలో మార్పు చూపడం లేదు.
అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) ప్రకారం.. అమెరికా యుద్ధవిమానాలు ఇరాన్లోని వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు, గ్రౌండ్ కంట్రోల్ కేంద్రాలు, నిఘా రాడార్ కేంద్రాలపై దాడులు చేశాయి. బందర్ అబ్బాస్, ఖేశ్మ్ దీవి పరిసరాల్లో దాడులు జరిగినట్లు ఇరాన్ ధృవీకరించినప్పటికీ నష్టం వివరాలు వెల్లడించలేదు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా జోర్డాన్, బహ్రెయిన్, కువైట్లలోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై దాడులు చేసినట్లు ఇరాన్ ప్రకటించింది. జోర్డాన్ ఐదు క్షిపణులను కూల్చివేసినట్లు వెల్లడించగా, బహ్రెయిన్, కువైట్ కూడా వైమానిక దాడులను అడ్డుకున్నట్లు తెలిపాయి.
చర్చలపై ఇరాన్ పునర్విమర్శ
అమెరికా దాడుల అనంతరం యుద్ధ విరమణ చర్చలపై తమ వైఖరిని పునర్విమర్శిస్తామని ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఎస్మాయిల్ బఘాయీ ప్రకటించారు. ఇదే సమయంలో ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వ ప్రయత్నాల్లో భాగంగా ఒక ప్రతినిధి బృందం టెహ్రాన్కు చేరుకున్నట్లు సమాచారం.
అణు కార్యక్రమమే ప్రధాన అడ్డంకి
ఇరాన్ దగ్గర ఉన్న అధిక శుద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వలను పూర్తిగా వదులుకోవాలని అమెరికా డిమాండ్ చేస్తోంది. అయితే ఇరాన్ దీనికి అంగీకరించడం లేదు. ఆర్థిక ఆంక్షల సడలింపు, నిలిపివేసిన ఆస్తుల విడుదల వంటి అంశాలను ముందుగా అమలు చేయాలని టెహ్రాన్ కోరుతోంది. దీంతో చర్చలు ముందుకు సాగడం కష్టంగా మారింది. ఇక యుద్ధం ముగియాలంటే లెబనాన్లో ఇజ్రాయెల్ సైనిక చర్యలు కూడా ఆగాలని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తోంది. అయితే ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు మాత్రం ఇరాన్, హిజ్బుల్లాపై కఠిన చర్యలు కొనసాగిస్తామని ప్రకటించారు. దక్షిణ లెబనాన్లో ఇజ్రాయెల్ దాడుల్లో పలువురు మరణించినట్లు సమాచారం.
భారతీయ నావికులు గల్లంతు
ఇక ఒమాన్ తీరంలో జెండాతో ప్రయాణిస్తున్న ఓ వాణిజ్య నౌకపై జరిగిన దాడిలో ముగ్గురు భారతీయ నావికులు గల్లంతైనట్లు భారత విదేశాంగ శాఖ వెల్లడించింది. మొత్తం 21 మంది భారతీయ సిబ్బందిని రక్షించినట్లు తెలిపింది. ప్రస్తుతం అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య మళ్లీ ముదురుతున్న సైనిక ఘర్షణలు, లెబనాన్లో కొనసాగుతున్న యుద్ధ పరిస్థితులు, హార్ముజ్ జలసంధిపై ఆందోళనలతో మధ్యప్రాచ్యం మరోసారి తీవ్ర అస్థిరతలోకి జారుతోంది.